Η πιο πρόσφατη νίκη της Χαμάς

Άρθρο του Sergio Yahni στο Alternative Information Center (AIC), 17/6/08

Παρά τις ενορχηστρωμένες προσπάθειες του Κουαρτέτου και του Ισραήλ να υποβαθμιστεί η εξουσία της Χαμάς μετά τις παλαιστινιακές εθνικές εκλογές τον Ιανουάριο του 2006, η πολιτική και στρατιωτική θέση της Χαμάς, ένα χρόνο μετά την αποτυχημένη απόπειρα της Φατάχ να ανατρέψει αυτήν την εκλεγμένη κυβέρνηση, εμφανίζεται ακόμη πιο ισχυρή.

Ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μείωση της δημοτικότητας της Χαμάς μέσα στην παλαιστινιακή κοινή γνώμη, η καθοδηγούμενη από τη Χαμάς κυβέρνηση στη Γάζα θεωρείται από τους Παλαιστινίους αποτελεσματική στα ζητήματα δημόσιας ζωής, ικανή να αντιστέκεται στις ισραηλινές επιθέσεις και να αναγκάζει το Ισραήλ να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Αντίθετα, η δημόσια εικόνα της κυβέρνησης που διορίστηκε από τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο Αμπού Μάζεν ξεφτίζει, καθώς η αποτελεσματικότητά της στα δημόσια και στα πολιτικά ζητήματα αποτιμάται στην καλύτερη περίπτωση ως μέτρια. Η άρνηση του Ισραήλ να εφαρμόσει τις διαπραγματευθείσες συμφωνίες αμαυρώνει σοβαρά την πολιτική φυσιογνωμία του Αμπού Μάζεν, και παράλληλα μειώνει την αξιοπιστία της κυβέρνησης του Σαλάμ Φαγιάντ σε θέματα που δεν σχετίζονται άμεσα με τη σύγκρουση, όπως η διαφθορά, η δημόσια ασφάλεια και η οικονομία.

Η αποτυχία της επίδειξης χειροπιαστών αποτελεσμάτων στην ειρηνευτική διαδικασία, μαζί με τα επιτεύγματα της παλαιστινιακής αντίστασης στη Γάζα, έχουν υποβαθμίσει καίρια την αξιοπιστία των πολιτικών διαπραγματεύσεων με τους Ισραηλινούς. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις Μαρτίου-Απριλίου που διενήργησε το Κέντρο Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και Επικοινωνιών της Ιερουσαλήμ και το Παλαιστινιακό Κέντρο Μελετών και Ερευνών, οι Παλαιστίνιοι είναι απογοητευμένοι από τις διαπραγματεύσεις και η υποστήριξη για την αντίσταση αυξάνεται.

Κατά παρόμοιο τρόπο, ο ισραηλινός πληθυσμός δεν πιστεύει στην ειρηνευτική διαδικασία και δεν εμπιστεύεται την κυβέρνηση Ολμέρτ-Μπαράκ για την αντιμετώπιση της Χαμάς στη Γάζα. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που μεταδόθηκε στις 12 Ιουνίου από τον ισραηλινό ραδιοφωνικό σταθμό Kol Israel, το ένα τέταρτο των Ισραηλινών δεν έχουν άποψη για το αν θα προτιμούσαν μια συμφωνία εκεχειρίας με τη Χαμάς ή μια στρατιωτική επιχείρηση ευρείας κλίμακας στη Γάζα. Η ίδια δημοσκόπηση φανερώνει ότι το 50% των Ισραηλινών δεν πιστεύει ότι ο πρωθυπουργός Ολμέρτ, κατηγορούμενος τώρα για διαφθορά, διαθέτει λαϊκή εντολή να εξουσιοδοτήσει μία τέτοια επιχείρηση.

Η ισραηλινή κοινή γνώμη δεν πιστεύει ότι μια εκεχειρία με τη Χαμάς είναι εφικτή, αλλά επίσης δεν πιστεύει ότι ο ισραηλινός στρατός μπορεί να σταματήσει την εκτόξευση ρουκετών από τη Λωρίδα της Γάζας.

Επιπλέον, σύμφωνα με τους Avi Isaskharov και Amos Harel στη Haaretz (13 Ιούνη 2008), ο ισραηλινός στρατός επίσης δεν πιστεύει ότι είναι ικανός να ανταποκριθεί στην πρόκληση της Γάζας. Ο στρατός υποθέτει ότι προκειμένου να τερματίσει την εξαπόλυση ρουκετών από τη Γάζα, θα πρέπει να ανακαταλάβει τη Λωρίδα για πολλούς μήνες, αλλά δεν πιστεύει ότι η κοινή γνώμη ή η κυβέρνηση θα αποδεχθούν τον κατ’ αποτέλεσμα πιθανότατα υψηλό αριθμό ισραηλινών απωλειών. Επιπλέον, ο ισραηλινός στρατός και η κυβέρνηση γνωρίζουν ότι μια στρατιωτική επιχείρηση δεν θα βοηθήσει στην απελευθέρωση του ισραηλινού στρατιώτη που είναι φυλακισμένος στη Γάζα και μπορεί ακόμη να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του.

Το πιο μεγάλο επίτευγμα της Χαμάς μέχρι στιγμής είναι το ότι οδήγησε το Ισραήλ, την πιο ισχυρή στρατιωτική δύναμη της περιοχής, σ’ ένα πολιτικό-στρατιωτικό αδιέξοδο. Αν οι διαπραγματεύσεις για την εκεχειρία στο Κάιρο πετύχουν, η Χαμάς θα έχει πετύχει την εξουδετέρωση της διορισμένης κυβέρνησης του Αμπού Μάζεν στη Ραμάλα. Ωστόσο, μια αποτυχία των διαπραγματεύσεων αυτών θα ενδυναμώσει τόσο την παλαιστινιακή όσο και την ισραηλινή έλλειψη εμπιστοσύνης στην πιθανότητα μιας εξόδου από την κρίση μέσω των διαπραγματεύσεων, αποδυναμώνοντας περεταίρω την κυβέρνηση του Αμπού Μάζεν, αν και είναι μάλλον απίθανο να πυροδοτήσει μια μεγάλη ισραηλινή εισβολή στη Λωρίδα της Γάζας.

Είμαστε πίσω στο σημείο μηδέν καθώς η παλαιστινιακή και η ισραηλινή κοινή γνώμη δεν πιστεύουν ότι είναι εφικτή η σύναψη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Οι παλαιστίνιοι διαπραγματευτές απομακρύνονται όλο και περισσότερο λόγω των αποτυχημένων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων και το Ισραήλ είναι ανίκανο να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική του δύναμη για να αλλάξει το τωρινό πολιτικό σενάριο. Το ερώτημα είναι πως θα αρθεί αυτό το αδιέξοδο.

«Ανάπτυξη ή Ομαλοποίηση;»

Αποσπάσματα από την έκθεση με τίτλο «Ανάπτυξη ή Ομαλοποίηση;» του Stop the Wall.

Η κυβέρνηση Φαγιάντ εφαρμόζει αυτή τη στιγμή προτάσεις για την οικονομική και πολιτική ανάπτυξη της Δυτικής Όχθης που έχουν παραχθεί σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα, το Βρετανικό Παράρτημα Διεθνούς Ανάπτυξης (DFID) και διεθνείς αναπτυξιακές υπηρεσίες. Αυτά τα προγράμματα βασίζονται σε μια προσέγγιση ανάπτυξης που ενσωματώνει την ισραηλινή κατοχή και ως τέτοια δεν είναι βιώσιμα και επιπλέον ζημιώνουν τον παλαιστινιακό λαό. Δεδομένου ότι αυτή η προσέγγιση κατευθύνει την ανάπτυξη της Δυτικής Όχθης, θα διαμορφώσει αναμφίβολα και την πορεία της Συνόδου Επενδύσεων της Παλαιστίνης (PIC). Βοηθάει επίσης να εξηγηθεί η παρουσία των διοικητών και των ειδικευμένων τεχνικών της Παγκόσμιας Τράπεζας στην ίδια τη σύνοδο, καθώς και την απόφαση του DFID να την επιχορηγήσει.

Τα ιδρύματα στη σύνοδο, δηλαδή το DFID και η Παγκόσμια Τράπεζα, ενεργούν ως ντε φάκτο «σκιώδης κυβέρνηση» στη Δυτική Όχθη, υπαγορεύοντας το αναπτυξιακό πρόγραμμα της κυβέρνησης του Σαλάμ Φαγιάντ. Αυτό είναι πασιφανές, ιδιαίτερα στην έκθεση προόδου για το Παλαιστινιακό Σχέδιο Μεταρρύθμισης και Ανάπτυξης 2008-2010 (PRDP), όπου η κυβέρνηση Φαγιάντ αποδέχθηκε εγκάρδια την αναπτυξιακή προσέγγιση του DFID και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Εκτός από την έναρξη μιας «πολιτικής λιτότητας» και μιας μεταρρύθμισης στην «ασφάλεια», ο πιο χειροπιαστός δείκτης αυτού είναι τα κοινά ισραηλινό-παλαιστινιακά προγράμματα, για την επιβολή των οποίων στη Δυτική Όχθη εργάζονται η Παγκόσμια Τράπεζα και το DFID. Υπάρχουν τρεις ειδικές περιοχές ανησυχίας:

• Η Παγκόσμια Τράπεζα, το DFID και η κυβέρνηση Φαγιάντ αντιλαμβάνονται την ανάπτυξη ως ένα σχέδιο που μπορεί να συνυπάρχει, να ενσωματώνει ή στο ελάχιστο να συνεργάζεται με την ισραηλινή κατοχή. Αυτό εξυπηρετεί την ισχυροποίηση, τη νομιμοποίηση και τη θεσμοθέτηση της παρουσίας της ισραηλινής κατοχής στη Δυτική Όχθη.
• Την ίδια στιγμή, αυτή η αναπτυξιακή προσέγγιση πρέπει να βρει τρόπους ώστε η παλαιστινιακή οικονομία να λειτουργεί υπό κατοχή, υποβιβάζοντάς την έτσι σε θέση υποδούλωσης και εξάρτησης. Σ’ αυτό το πλαίσιο διαρκής και επιτυχημένη ανάπτυξη δεν είναι εφικτή.
• Η πιο εμφανής επίδειξη αυτής της αναπτυξιακής στρατηγικής είναι τα προτεινόμενα κοινά προγράμματα. Αυτά τα προγράμματα δεν προάγουν τη συνεργασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, αλλά μάλλον συντηρούν τον ισραηλινό έλεγχο της παλαιστινιακής ανάπτυξης.

Η Παγκόσμια Τράπεζα

Ένα παράδειγμα, μεταξύ άλλων πολλών, είναι η πρόταση της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη διευκόλυνση της διακίνησης αγαθών και υπηρεσιών διά μέσω τσεκπόιντ εγκατεστημένων κατά μήκος του Τείχους του Απαρτχάιντ. Παρά την παράνομη φύση και την μη ολοκλήρωση επί του παρόντος του Τείχους Απαρτχάιντ, η μονιμότητά του αντιμετωπίζεται ως ένα fait accompli (τετελεσμένο) μέτρο ασφάλειας, ωθώντας την Τράπεζα να δηλώσει «Μόλις ολοκληρωθεί το Τείχος, κάθε εμπορική συναλλαγή με και δια μέσω του Ισραήλ θα πρέπει να διακινείται μέσω αυτών [των εμπορικών τσεκπόιντ]». Σύμφωνα με την Τράπεζα, οι εργασίες αυτών των τσεκπόιντ μπορούν να γίνουν πιο αποτελεσματικές αναβαθμίζοντας «τα υπάρχοντα συνοριακά περάσματα […] ώστε να επιτρέπεται για τη ροή των φορτίων που απαιτείται να γίνεται σωστή χρήση της νέας τεχνολογίας». Αυτή η πρόταση εκ των πραγμάτων ισχυροποιεί την ισραηλινή κατοχή εις βάρος του παλαιστινιακού πληθυσμού μέσω διεθνών επενδύσεων.

Η Τράπεζα έχει επίσης παράσχει προτάσεις για τη δημιουργία δεσμών ανάμεσα στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Η διακίνηση ανθρώπων και αγαθών ανάμεσα στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας θα διενεργείται από «απομονωμένα κομβόι» που θα ελέγχει το Ισραήλ, που θα μονιμοποιηθούν για να χαράξουν δρομολόγια και θα παρακολουθούνται από ιδιωτικές ισραηλινές εταιρείες ασφάλειας. Αυτά τα σχέδια επιτρέπουν στο ισραηλινό κράτος να διατηρεί πλήρη έλεγχο στην παλαιστινιακή κίνηση, δημιουργώντας ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα απαρτχάιντ μεταμφιεσμένο ως αναπτυξιακή πρόοδος.

Ένα τελευταίο παράδειγμα μπορεί να βρεθεί στις προτάσεις στον ενεργειακό τομέα για τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα. Η Παγκόσμια Τράπεζα σημειώνει ότι η Δυτική Όχθη εξαρτάται «σχεδόν ολοκληρωτικά» από την Ισραηλινή Ηλεκτρική Εταιρεία (IEC), που προμηθεύει την πλειονότητα της ισχύος μέσω τριών υποσταθμών εγκατεστημένων στον εποικισμό Άριελ, στον βιομηχανικό εποικισμό Αταρότ και στην περιοχή C κοντά στη Χεβρώνα. Όλα τα αναπτυξιακά προγράμματα της Τράπεζας για την ηλεκτροδότηση της Δυτικής Όχθης προϋποθέτουν τη μακρόχρονη ύπαρξη των υποδομών που είναι εγκατεστημένοι στους εποικισμούς. Σε κάθε σενάριο ηλεκτροδότησης που προτείνεται από την Τράπεζα, η IEC εξακολουθεί να παρέχει το κύριο μέρος της ηλεκτροδότησης στη Δυτική Όχθη. Ενσωματώνοντας τους εποικισμούς στα μελλοντικά αναπτυξιακά προγράμματα, η Τράπεζα αγνοεί τόσο την παράνομη φύση τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο όσο και την καταστροφική τους επίδραση στην οικονομία της Δυτικής Όχθης.

Η Παγκόσμια Τράπεζα εφευρίσκει επίσης τρόπους να προετοιμάσει την παλαιστινιακή οικονομία να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά σε ρόλο υποτέλειας. Οι προτάσεις στον ενεργειακό τομέα θα αποτελέσουν ως πρωταρχικό παράδειγμα. Η Τράπεζα προτείνει η Θαλάσσια Ζώνη Γάζας, μια μεγάλη ανεκμετάλλευτη προμήθεια φυσικού αερίου, να αναπτυχθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να συνδεθεί με το Ασκελόν και να προμηθεύει το ισραηλινό δίκτυο. Το πλάνο όχι μόνο συνδέει το Ισραήλ με μια σημαντική πηγή καυσίμου, αλλά επίσης παραδίδει στη δύναμη κατοχής τον έλεγχο των προμηθειών καυσίμου στη Γάζα. Η Τράπεζα δίνει επίσης κομβικό ισραηλινό ρόλο στη μεταφορά του ηλεκτρισμού ανάμεσα στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, όπου το Ισραήλ θα λειτουργεί ως διαμεσολαβητής, αγοράζοντας ηλεκτρισμό από τη Γάζα και πουλώντας τον στη Δυτική Όχθη. Το γεγονός ότι αυτά τα προγράμματα ωφελούν την ισραηλινή οικονομία είναι δευτερεύον, το βασικό είναι ότι διατηρείται ο ισραηλινός έλεγχος πάνω σε κομβικούς παλαιστινιακούς φυσικούς πόρους.

Βρετανικό Παράρτημα Διεθνούς Ανάπτυξης (DFID)

Αν και οι προτάσεις του DFID αναγνωρίζουν την κεντρική θέση της κατοχής στην καθυστέρηση της οικονομικής ανάπτυξης, δηλώνεται ότι «η κλασική αναπτυξιακή βοήθεια υπ’ αυτές τις συνθήκες είναι προβληματική». Έτσι ενώ το Ισραήλ συνεχίζει να προσαρτά εδάφη και να επεκτείνει τους εποικισμούς του, το πρόγραμμα του DFID προβλέπει την τήρηση από πλευράς της Παλαιστινιακής Εθνικής Αρχής των δεσμεύσεών της σε μια 14ετή αποτυχημένη ειρηνευτική διαδικασία.

Επιπλέον, το DFID θεωρεί τους Ισραηλινούς ως αναπτυξιακούς συνεργάτες, με στόχο τη δημιουργία μιας «εθελοντικής Ισραηλινό-Παλαιστινιακής Ομάδας Εργασίας στον Ιδιωτικό Τομέα που θα φέρει κοντά επιχειρηματίες και από τις δύο πλευρές για να βρουν τρόπους προώθησης της επιχειρηματικότητας». Όπως η Παγκόσμια Τράπεζα, και το DFID προτείνει την από κοινού συνεργασία μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι καμία ισότιμη συνεργασία δεν είναι εφικτή στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα υπό καθεστώς κατοχής.

Το DFID βρίσκει επίσης τρόπους να προετοιμάσει την παλαιστινιακή οικονομία να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά σε ρόλο υποτελούς. Για το DFID οι επενδύσεις και η ανάπτυξη μπορούν να λειτουργήσουν μόνο σε ένα ασφαλές, διάφανο περιβάλλον που θα επιβλέπει μία παθητική Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή. Συνεπώς, ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή θα πρέπει να καταπνίγει την αντίσταση με τη δικαιολογία της επιβολής «του νόμου και της τάξης», οι ισραηλινές κατοχικές δυνάμεις θα συνεχίζουν να επιτίθενται στον παλαιστινιακό πληθυσμό. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις στην ασφάλεια σχεδιάζονται για μια περαιτέρω συνεργασία με το ισραηλινό κράτος μαζί με άλλα αντιλαϊκά, μη ρεαλιστικά μέτρα, όπως η δυνατότητα «εισαγωγής ρευστού με τη μορφή της αποζημίωσης και του πακέτου επίλυσης για τους πρόσφυγες».

Η κυβέρνηση Φαγιάντ

Η κυβέρνηση Φαγιάντ είναι ο τέλειος συνεργάτης για την Παγκόσμια Τράπεζα και το DFID. Το Παλαιστινιακό Σχέδιο Μεταρρύθμισης και Ανάπτυξης 2008-2010 (PRDP) θέτει σε εφαρμογή σχεδόν όλες τις συστάσεις αναθεώρησης και πολλές βρίσκονται ήδη στο αρχικό στάδιο εφαρμογής. Επιπλέον, η αναπτυξιακή προσέγγιση που υιοθετούν τα διεθνή ινστιτούτα, δηλαδή η συνεργασία με την ισραηλινή κατοχή, είναι δομικό στοιχείο του PRDP.

Από την άλλη πλευρά, οι τωρινές υποδομές που αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με τις κύριες χώρες-δωρητές και τα διεθνή ινστιτούτα, έχουν δημιουργήσει πέντε διαφορετικές «ομάδες εργασίας ανά κλάδο». Σε κάθε μία από αυτές θα προεδρεύει ένα διεθνές ίδρυμα ή εθνική αναπτυξιακή υπηρεσία μαζί με ένα υπουργείο της Παλαιστινιακής Αρχής. Αυτές οι ομάδες θα είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή και την παρακολούθηση καθώς και για τις αποφάσεις διαχείρισης του προϋπολογισμού. Αυτή η οργανωτική δομή δημιουργεί μια παράνομη σκιώδη κυβέρνηση, ζευγαρωμένη με μια μη εκλεγμένη κυβέρνηση, εξαλείφοντας κάθε δυνατότητα ανεξάρτητης λήψης αποφάσεων.

Η κυβέρνηση Φαγιάντ εφαρμόζει τις μεταρρυθμίσεις που προτείνουν τα διεθνή ιδρύματα, που όχι μόνο αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν την ισραηλινή κατοχή, αλλά και της επιτρέπουν να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά.

Σύμφωνα με τον Φαγιάντ: «η σταθεροποίηση και η εκ νέου οικοδόμηση της εμπιστοσύνης είναι οι κύριες προτεραιότητές μας το 2008 και έχουμε ήδη ξεκινήσει ένα περιεκτικό πρόγραμμα αστικών και στην ασφάλεια κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων». Αυτές οι μεταρρυθμίσεις στην ασφάλεια έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στη δημιουργία μιας νέας δύναμης ασφαλείας με τη στήριξη των ΗΠΑ και του Σιν Μπετ που, μακράν του να υπηρετεί τον παλαιστινιακό λαό, θα υπηρετεί την κατάπνιξη των φωνών που θα αντιτίθενται στις πολιτικές ομαλοποίησης που ακολουθεί ο Φαγιάντ. Οι δυνάμεις ασφαλείας του Φαγιάντ έχουν ήδη εμπλακεί σε επίθεση εναντίον παλαιστινιακών διαδηλωτών, καθώς και σε απαγωγές και βασανιστήρια εις βάρος φερόμενων ως μελών της Χαμάς.

Η κυβέρνηση Φαγιάντ εφαρμόζει επίσης τα κοινά αναπτυξιακά προγράμματα που προτείνουν αυτά τα ινστιτούτα. Το PRDP της κυβέρνησης «πρότεινε την εγκαθίδρυση μιας σειράς βιομηχανικών εγκαταστάσεων στις συνοριακές περιοχές ανάμεσα στη Δυτική Όχθη και το Ισραήλ». Σύμφωνα με αυτά τα σχέδια, οι Παλαιστίνιοι παραμένουν εξαρτημένοι από τη δύναμη κατοχής για τη ζωή τους. Μια σειρά των προγραμμάτων αυτών θα λειτουργήσουν σε περιοχές ελεγχόμενες από το Ισραήλ, όπως η Κοιλάδα του Ιορδάνη ή η λεγόμενη ζώνη συγκόλλησης (seam). Η ανάπτυξη σ’ αυτές τις περιοχές όχι μόνο νομιμοποιεί τον ισραηλινό έλεγχο των εδαφών, αλλά και διασφαλίζει ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν ελάχιστα εργασιακά δικαιώματα. Εκ των πραγμάτων θα δημιουργήσουν υπαμειβόμενους, ανασφαλείς και ανειδίκευτους χώρους εργασίας που τελικά δεν θα προωθήσουν την παλαιστινιακή οικονομική ανάπτυξη. Επιπλέον αυτά τα προγράμματα βασίζονται στο Ισραήλ που θα διανέμει άδειες στους Παλαιστινίους για να εργαστούν, να ταξιδέψουν ή ακόμα και να επενδύσουν, διατηρώντας τη συνέχιση του ισραηλινού ελέγχου.

Συμπεράσματα και επιπτώσεις στην ανάπτυξη

• Αυτά τα τρία σώματα αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν την καθολικότητα της ισραηλινής κατοχής ως ένα σχέδιο κλοπής γης, εποικισμού και εθνοκάθαρσης. Αποτυγχάνουν να κατανοήσουν τον κεντρικό ρόλο αυτού του σχεδίου σε όλους τους τομείς της παλαιστινιακής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της οικονομίας, που υποβαθμίζει τη δυνατότητα σύλληψης νομιμοποιημένων αναπτυξιακών σχεδίων.
• Το συνολικό πλαίσιο των προγραμμάτων που προωθούν αυτά τα τρία σώματα βοηθάει την ισχυροποίηση ενός καθεστώτος απαρτχάιντ που έχει εγκαθιδρύσει το Ισραήλ στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα.
• Τα σχέδια που καθορίζονται απ’ αυτές τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις δεν είναι ούτε βιώσιμα ούτε ωφέλημα για τον παλαιστινιακό λαό. Οι προτάσεις που κατά πάσα πιθανότητα θα υποβληθούν στην Επενδυτική Παλαιστινιακή Σύνοδο θα διαπνέονται από την ίδια σύλληψη και συνεπώς θα οδηγηθούν στην ίδια αποτυχία.

Το Ισραήλ, το Ολοκαύτωμα και η Νάκμπα

Του Ilan Pappe, Μάιος 2008

Πριν από εξήντα χρόνια ο μισός πληθυσμός της Παλαιστίνης εκδιώχθηκε όταν δημιουργήθηκε το κράτος του Ισραήλ. Ο αναγνωρισμένος αντισιωνιστής ιστορικός Ίλαν Πάπε κοιτάζει την κληρονομιά της δίωξης των Εβραίων από τους Ναζί και τη συνέργεια των ηγετών παγκοσμίως, χθες και σήμερα, στη διατήρηση της κατοχής στην Παλαιστίνη.

Πολύ λίγα πλέγματα σχέσεων μπορεί να είναι τόσο ευαίσθητα όσο εκείνο του Ολοκαυτώματος, του Ισραήλ και της Παλαιστινιακής Καταστροφής του 1948 (γνωστή ως Νάκμπα). Δεν αποτελεί έκπληξη ότι πολύ λίγοι άνθρωποι στο παρελθόν προσπάθησαν να σχολιάσουν τους δεσμούς ανάμεσα στο Ολοκαύτωμα, τη Νάκμπα και μια λύση για το παλαιστινιακό ζήτημα. Ανεξαρτήτως προθέσεων και σκοπών, οι ερευνητές, οι δημοσιογράφοι και οι μελετητές που ενδιαφέρονταν, και εξακολουθούν να ενδιαφέρονται, για το παλαιστινιακό ζήτημα προτιμούσαν να αντιμετωπίζουν ξεχωριστά το κάθε θέμα –ωσάν να μην υπήρχε καμία σύνδεση μεταξύ αυτών. Αλλά η σύνδεση είναι εκεί και είναι εξαιρετικά σημαντική τόσο για τους σπουδαστές του ζητήματος Ισραήλ/Παλαιστίνη όσο και για το μέλλον αυτής της ρημαγμένης χώρας. Εξήντα χρόνια μετά το διωγμό των Παλαιστινίων, του γεγονότος που διαμόρφωσε τη σημερινή μεσανατολική πολιτική κρίση, έφτασε η ώρα επίσης να εμπλακεί το Ολοκαύτωμα και η μνημόνευσή του στη συνολική μας απόπειρα να κατανοήσουμε τη «σύγκρουση» και να συνεισφέρουμε στην επίλυσή της.

Διάφοροι παράγοντες συνεισέφεραν στον αφανισμό των Παλαιστινίων το 1948. Ο πιο σημαντικός από αυτούς ήταν η Σιωνιστική ιδεολογία και αργότερα η ισραηλινή πολιτική. Το σιωνιστικό κίνημα επιθυμούσε από την αρχή της εμφάνισής του στα χώματα της Παλαιστίνης στα τέλη του 19^ου αιώνα να καταλάβει όσο μεγαλύτερο τμήμα της χώρας γίνεται και να δημιουργήσει εκεί πάνω ένα σιωνιστικό κράτος. Η προσπάθεια επίτευξης του στόχου ξεκίνησε σοβαρά με την έναρξη της βρετανικής εντολής στην Παλαιστίνη το 1917. Ο εξ-ιουδαϊσμός της Παλαιστίνης σήμαινε τον απ-αραβισμό της. Έτσι, ένα σημαντικό τμήμα του οράματος ήταν η προσπάθεια να υπάρχουν όσο λιγότεροι Παλαιστίνιοι γίνεται μέσα στο μελλοντικό εβραϊκό κράτος.

Το όραμα έγινε σχέδιο και πραγματικότητα όταν η Βρετανία, ύστερα από 30 χρόνια κυριαρχίας, αποφάσισε να εγκαταλείψει την Παλαιστίνη τον Φεβρουάριο του 1947. Περίπου ένα χρόνο αργότερα, στις αρχές του 1948, οι σιωνιστές ηγέτες αποφάσισαν ότι το βέλτιστο μέσο υλοποίησης του οράματος μιας εβραϊκής Παλαιστίνης ήταν η αναγκαστική εκδίωξη των Παλαιστινίων από την πατρίδα τους. Μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, μεταξύ του Φλεβάρη και του Οκτώβρη του 1948, ο ισραηλινός στρατός συστηματικά ξερίζωσε και κατέστρεψε πάνω από 500 χωριά και 11 πόλεις. Ο μισός από τον γηγενή πληθυσμό της Παλαιστίνης υπέστη εθνοκάθαρση εκείνους τους μήνες. Τα υλικά και πολιτισμικά αγαθά του κατελήφθησαν από τους Ισραηλινούς και η παρουσία του στη γη σχεδόν εξαλείφθηκε.

Βρετανική κληρονομιά

Η εθνοκάθαρση της Παλαιστίνης ωστόσο δεν θα μπορούσε να έχει εκτελεσθεί αν δεν υπήρχαν κάποιοι επιπρόσθετοι παράγοντες. Η βρετανική κυβέρνηση αρμοστείας δεν ενεπλάκη όταν μπορούσε, στα αρχικά στάδια της δίωξης. Οι διωγμοί εκτελούνταν ενώ οι αξιωματούχοι και οι στρατιώτες της παρακολουθούσαν. Εμμέσως, η Βρετανία είναι επίσης υπαίτια για την καταστροφή της παλαιστινιακής ηγεσίας κατά την εξέγερση μεταξύ του 1936-1939. Οι Βρετανοί εξόρισαν και σκότωσαν πολλούς από τους παλαιστίνιους ηγέτες εκείνα τα χρόνια. Η απουσία μιας ικανής πολιτικής ηγεσίας και η εξαφάνιση ικανών στρατιωτικών άφησε τους Παλαιστινίους κυριολεκτικά ανυπεράσπιστους απέναντι στις εβραϊκές δυνάμεις το 1948.

Ο αραβικός κόσμος έπαιξε επίσης έναν αρνητικό ρόλο. Η ανικανότητα των στρατών του και η έλλειψη δέσμευσης των ηγετών του μετέτρεψε την ελπίδα ενός παναραβικού κινήματος αλληλεγγύης σε φάρσα. Οι Παλαιστίνιοι παρέδωσαν τα ζητήματά τους στα χέρια της Αραβικής Λίγκας, μια κίνηση που αποδείχθηκε κολοσσιαίο λάθος. Η Λίγκα δεν εκπροσωπούσε τις προσδοκίες τους, ούτε και μπορούσε να τους προστατέψει.

Αλλά ο πιο σημαντικός παράγοντας, που συχνά παραβλέπεται, ήταν ο διεθνής εφησυχασμός μπροστά στην εθνοκάθαρση. Η ισραηλινή πολιτική δεν θα μπορούσε να έχει σχεδιαστεί, πόσο μάλλον να εφαρμοστεί, αν δεν είχε γίνει ανεκτή από τη διεθνή κοινότητα. Οι σιωνιστές και αργότερα οι ισραηλινοί ηγέτες ήξεραν ότι μπορούσαν να βασιστούν στην παθητικότητα και τη σιωπή της διεθνούς κοινότητας.

Αυτό δεν θα έπρεπε να είναι μια προφανής υπόθεση. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο όταν είχε μόλις ξεκινήσει η περίοδος του Ψυχρού Πολέμου, οι κυρίαρχες δυνάμεις που ανταγωνίζονταν για την παγκόσμια ηγεμονία είχαν ανάγκη την εύνοια του αραβικού κόσμου. Επιπλέον, τα πιο ευσυνείδητα τμήματα της Δυτικής κοινωνίας υπεράσπιζαν ολοένα και περισσότερο τα αντιαποικιακά αισθήματα και κινήματα σε όλο τον αραβικό κόσμο. Πράγματι, οι δύο ηγέτιδες αποικιοκρατικές δυνάμεις της περιόδου, η Βρετανία και η Γαλλία, συνέχιζαν να προσπαθούν να διατηρήσουν την παρουσία και την επιρροή τους στον αραβικό κόσμο, αλλά τουλάχιστον για τα προσχήματα και εκείνες επίσης έπρεπε να συναινούν στη θεώρηση ότι όλοι οι αραβικοί λαοί σε όλες τις αραβικές χώρες είχαν το δικαίωμα να είναι ανεξάρτητοι και κυρίαρχοι. Και όταν η Γαλλία ήταν ιδιαίτερα διστακτική να παραχωρήσει έστω και αυτή τη συμβολική ανεξαρτησία στην Αλγερία – προασπίζοντας τα συμφέροντα της εκεί αποικιακής της κοινότητας- η κοινή γνώμη στην Ευρώπη, και πέρα απ’ αυτήν, διαδήλωσε πίσω από το αλγερινό απελευθερωτικό κίνημα.

Ο λαός της Παλαιστίνης και το εθνικό του κίνημα δεν θα είχε αποτελέσει μια εξαιρετική υπόθεση εργασίας, αν δεν είχε βρεθεί το συμφέρον του σιωνιστικού κινήματος στη χώρα του. Πέρασαν εύκολα τις εξετάσεις του να αναγνωριστούν ως ένα σύγχρονο «έθνος» ή «λαός». Αλλά είχαν ήδη εξαιρεθεί, προς τα τέλη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, από τη διεθνή υπόσχεση να επιτραπεί στα αραβικά έθνη ή λαούς να γίνουν ανεξάρτητα. Στρατηγικοί συλλογισμοί, Χριστιανοί σιωνιστές ανάμεσα στους ηγέτες της Βρετανίας και μια ικανή ποσότητα αντισημιτισμού οδήγησε το Λονδίνο να υποστηρίξει την εγκατάσταση των ευρωπαίων εβραίων μακριά από την Ευρώπη στα σπλάχνα του αραβικού κόσμου. Αν και οι Βρετανοί διακήρυξαν περίφημα το 1917 ότι αυτό θα γινόταν χωρίς προκαταλήψεις έναντι των δικαιωμάτων και των προσδοκιών του γηγενούς πληθυσμού, φυσικά και δεν έγινε έτσι. Φαλκίδευσε τα θεμελιώδη δικαιώματά τους για εθνικότητα, αυτοδιάθεση και ανεξαρτησία – δικαιώματα αποδοθέντα σε όλους τους άλλους στον αραβικό κόσμο. Αυτό έγινε ενάντια σε συγκλονιστικά στατιστικά στοιχεία: 90% του πληθυσμού ήταν Παλαιστίνιοι και από το 10% των Εβραίων, λίγοι ήταν Ορθόδοξοι Εβραίοι που θεωρούσαν τον Σιωνισμό ως εκτροπή και εμπλοκή με τη Θεία θέληση.

Οι Παλαιστίνιοι απέρριψαν την επιβολή ενός αποικιακού σχεδίου εις βάρος τους, παρά την πλήρη ευρωπαϊκή υποστήριξη προς αυτό. Μέχρι το 1939 η Ευρώπη, και ειδικά η Βρετανία, είχαν δεύτερες σκέψεις σχετικά με την Παλαιστίνη. Η διεθνής κοινή γνώμη έπρεπε να λάβει μια νέα απόφαση το 1947, όταν η Βρετανία, εν απογνώσει με την εμπλοκή της εκεί, πέρασε το ζήτημα σε άλλους.

Το 1947 τα στατιστικά δεδομένα ήταν ακόμη πολύ υπέρ των Παλαιστινίων. Αντικειμενικά, διέθεταν ό,τι χρειάζεται για να θεωρούνται από τη διεθνή κοινότητα ως νομιμοποιημένο έθνος που απαιτεί το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και της ανεξαρτησίας. Αποτελούσαν τα δύο τρίτα του πληθυσμού και κατείχαν πάνω από το 90% της γης. Οι Εβραίοι ήταν κυρίως νεοεισερχόμενοι τα προηγούμενα τρία χρόνια και είχαν κατορθώσει να αγοράσουν μόνο 7% της γης. Συγκριτικά με το 1917, οι Παλαιστίνιοι είχαν μια ακόμη πιο ξεκάθαρη εθνική ταυτότητα και καθαρότερο όραμα.

Αλλά όλα τούτα αγνοήθηκαν από τη διεθνή κοινότητα που χρησιμοποίησε τα Ηνωμένα Έθνη (ΗΕ) για να περάσει μια απόφαση για το μέλλον της Παλαιστίνης στις 29 Νοεμβρίου του 1947, το διάσημο ψήφισμα διαμελισμού. Αντί να παραχωρήσουν στους Παλαιστινίους ανεξαρτησία στην Παλαιστίνη τα ΗΕ πρότειναν την απόδοση λιγότερης από τη μισή χώρας σε αυτούς και πρότειναν να μοιράζονται την οικονομία και το νόμισμά τους με τους εβραίους εποίκους στους οποίους αποδόθηκε το μεγαλύτερο κομμάτι. Η πρωτεύουσά τους, η Ιερουσαλήμ, δημεύτηκε ως διεθνές έδαφος. Μόνο ένα παράγοντας οδήγησε την ειδική επιτροπή των ΗΕ στην Παλαιστίνη και όλες εκείνες τις δυνάμεις από πίσω, να εγκαταλείψουν κάθε συμβατική αρχή κρατικής οντότητας και ανεξαρτησίας προς χάριν της ικανοποίησης του σιωνιστικού κινήματος: το Ολοκαύτωμα.

Μπορεί κανείς να διαβάσει ξανά και ξανά τα επιχειρήματα που θέτουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στην πρόταση του ψηφίσματος διαμελισμού και αργότερα της αποδοχής του Ισραήλ ως πλήρους μέλους στα ΗΕ, ενώ η Παλαιστίνη διεγράφη από τη δημόσια διεθνή ατζέντα και να δει ξεκάθαρα ότι το Ολοκαύτωμα ήταν το μοναδικό επιχείρημα.

Το επιχείρημα για ένα εβραϊκό κράτος ως αποκατάσταση για το Ολοκαύτωμα ήταν ένα ισχυρό επιχείρημα, τόσο ισχυρό που κανένας δεν άκουγε την ολοκληρωτική απόρριψη της λύσης των ΗΕ από τη συντριπτική πλειοψηφία του λαού της Παλαιστίνης. Αυτό που προκύπτει ξεκάθαρα είναι μια ευρωπαϊκή πρόθεση εξιλέωσης. Τα θεμελιώδη και φυσικά δικαιώματα των Παλαιστινίων θα έπρεπε να μπουν στο περιθώριο, να επισκιαστούν και να λησμονηθούν ολοκληρωτικά προς χάριν της συγχώρεσης που αναζητούσε η Ευρώπη από το νεότευκτο εβραϊκό κράτος. Ήταν πολύ πιο εύκολο να αποκατασταθεί το κακό των Ναζί απέναντι σε ένα σιωνιστικό κίνημα από την κατά μέτωπο αντιμετώπιση των Εβραίων του κόσμου γενικά. Ήταν λιγότερο περίπλοκο, και κυρίως, δεν ενέπλεκε την αντιμετώπιση των ίδιων των θυμάτων του Ολοκαυτώματος, αλλά μάλλον ένα κράτος που ισχυριζόταν ότι τους εκπροσωπεί. Το τίμημα αυτής της πιο βολικής μεταμέλειας ήταν η καταλήστευση των Παλαιστινίων από κάθε θεμελιώδες και φυσικό δικαίωμα είχαν και η άδεια προς το σιωνιστικό κίνημα να προβεί στην εθνοκάθαρση τους χωρίς το φόβο της επίπληξης ή της καταδίκης.

Η πιο άξια απορίας αριθμητική των ΗΕ, στο όνομα της διεθνούς κοινότητας, προς επίτευξη αυτής της φόρμουλας ήταν να συμπεριλάβουν τον αριθμό των Εβραίων στην Ευρώπη στο συνολικό δημογραφικό υπολογισμό της ισορροπίας στην Παλαιστίνη. Έτσι, η Παλαιστίνη ήταν πλέον η γη των Εβραίων της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν είχαν φτάσει ακόμη και εκείνων που δεν σκόπευαν ουδέποτε να φτάσουν εκεί. Μ’ αυτό τον τρόπο ήταν πλειοψηφία στην Παλαιστίνη.

Το σιωνιστικό κίνημα είχε τη στρατιωτική δύναμη τόσο να προβεί σε εθνοκάθαρση της Παλαιστίνης από τον γηγενή πληθυσμό της όσο και να αντιμετωπίσει στρατιωτικά τις μονάδες διαφόρων αραβικών στρατών που στάλθηκαν για να προσπαθήσουν να εμποδίσουν τη δημιουργία ενός εβραϊκού κράτους. Ωστόσο, χρειαζόταν η μνημόνευση του Ολοκαυτώματος για να σιγήσει κάθε κριτική της επιχείρησης εθνοκάθαρσης και για να εμποδιστεί κάθε διεθνής πίεση απέναντί του για να επιτρέψει την επιστροφή όλων όσους εξεδίωξε από τη γη μετά τον πόλεμο του 1948. Η ενοχή της Ευρώπης που επέτρεψε στη Ναζιστική Γερμανία να εξολοθρεύσει τους Εβραίους της Ευρώπης θα γιατρευόταν με την εκδίωξη των Παλαιστινίων.

Αυτό δημιούργησε αυτό που ο εκλιπών Εντουάρντ Σαΐντ αποκάλεσε αλυσίδα θυματοποίησης. Οι Παλαιστίνιοι έγιναν τα θύματα του θύματος. Αυτή η θεώρηση ουδέποτε έγινε αποδεκτή από το Ισραήλ και τους συμμάχους του, ούτε υιοθετήθηκε ποτέ από την ευρωπαϊκή πολιτική ελίτ που ένιωθε πολύ άνετα με τη φόρμουλα του να είναι το Ισραήλ το μοναδικό και αποκλειστικό θύμα του Ολοκαυτώματος και το μοναδικό θύμα στην Παλαιστίνη.

Οι Ισραηλινοί ακολούθησαν τον άλλο δρόμο προς δύο κατευθύνσεις που ήταν μεταξύ τους συμπληρωματικές. Από την άλλη, ένιωθαν ασφάλεια έναντι κάθε δυτικής πίεσης και συνέχισαν την εκδίωξη των Παλαιστινίων – μέχρι σήμερα. Τα όρια των ενεργειών τους στο παρελθόν και μάλλον και στο μέλλον, καθορίστηκαν ευκρινώς από τον εκλιπόντα δημοσιογράφο Αριέχ Κάσπι: καθ’ όσον οι Ισραηλινοί δεν κάνουν στους Παλαιστινίους αυτά που οι Ναζί έκαναν στους Εβραίους, βρίσκονται εντός των νομιμοποιημένων και ηθικών ορίων της πολιτισμένης συμπεριφοράς. Το ρεπερτόριο των ενεργειών εντός των ορίων αυτών ήταν, και εξακολουθεί να είναι, αρκετά φρικιαστικό, όπως μαρτυρούν οι τελευταίες ισραηλινές ενέργειες στη Λωρίδα της Γάζας. Η άλλη κατεύθυνση ήταν να Ναζικοποιηθούν οι Παλαιστίνιοι ώστε να δικαιολογηθούν περαιτέρω οι εναντίον τους ενέργειες.

Δικαιοσύνη

Η ευρωπαϊκή πολιτική ελίτ φαίνεται να εξακολουθεί να υποφέρει από την ίδια ντροπαλοσύνη όπως και κατά το παρελθόν. Αυτός ο φόβος, ριζωμένος τόσο καθαρά στην τραγική εβραϊκή ιστορία της Ευρώπης, βλάπτει σοβαρά κάθε ευκαιρία για μια βιώσιμη και διαρκή ειρήνη στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Είναι αλήθεια ότι το κύριο μπλοκ για την όποια αποτελεσματική πίεση στο Ισραήλ είναι οι ΗΠΑ. Αλλά κάθε ευκαιρία εξισορρόπησης ή επανακαθορισμού της πορείας της εξαρτάται κατά πολύ από την Ευρώπη.

Ένα από τα κύρια μπλοκ αντίδρασης στο δρόμο μιας τέτοιας ευκαιρίας είναι η Γερμανία, για προφανείς λόγους. Ωστόσο η Γερμανία ως κοινωνία και ως κυβέρνηση έχει μια υποχρέωση όχι μόνο προς τον εβραϊκό λαό, αλλά και προς τους Παλαιστινίους. Ήταν σωστό και δίκαιο οι πρώτες δεκαετίες μετά το Ολοκαύτωμα να είναι αφιερωμένες στη συμφιλίωση με τον εβραϊκό κόσμο. Η Γερμανία ως σύνολο ήρθε αντιμέτωπη με το παρελθόν της θαρραλέα και δεν αρνήθηκε τη φρίκη του Ολοκαυτώματος. Τώρα έχει έρθει ο καιρός για τους Γερμανούς να δώσουν προσοχή στο θύμα του θύματος – η Γερμανία δεν απέχει τόσο πολύ στην αλυσίδα θυματοποίησης και δεν φείδεται ευθυνών.

Υπάρχουν κι άλλοι στρατηγικοί λόγοι για να δοκιμαστεί μια νέα προσέγγιση στο παλαιστινιακό ζήτημα από εκείνη που ρίχνει όλο το φταίξιμο στους Παλαιστινίους και αγνοεί τα νόμιμα δικαιώματά τους όπως το δικαίωμα των προσφύγων να επιστρέψουν και το δικαίωμα του υπόλοιπου παλαιστινιακού λαού να ζει χωρίς κατοχή, καταπίεση και διακρίσεις. Η διαρκής βία στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη ενδέχεται να σύρει όχι μόνο τη Μέση Ανατολή σε ατέρμονους πολέμους, αλλά και την Ευρώπη – όπως γίνεται φανερό από τα γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας.

Αλλά αυτό το αγαθό άρθρο είναι για την ηθική και τη δικαιοσύνη – δικαιοσύνη, κάτι που είδα ότι θεωρείται πολύ σημαντικό από τη νεώτερη γερμανική γενιά, μια γενιά που ξέρει ότι ως έθνος αντιμετώπισαν ολομέτωπα το δικό τους κακό παρελθόν και προσδοκά από τους Ισραηλινούς να πράξουν το ίδιο. Μπορεί να τους συναντήσετε ως εθελοντές στα κατεχόμενα εδάφη και σε διάφορες ευρωπαϊκές καμπάνιες αλληλεγγύης για την Παλαιστίνη. Αυτοί οι νεαροί άνδρες και γυναίκες θα έπρεπε να είναι πηγή περηφάνιας για τη Γερμανία, όπως ήταν οι νεαροί Γερμανοί που δήλωσαν εθελοντές στο Ισραήλ στο πλαίσιο της συμφιλίωσης.

Όλοι θα τους χρειαστούμε, επειδή η ιστορία μας διδάσκει ότι το κακό, η κατοχή και ο διωγμός φτάνουν κάποτε σ’ ένα τέλος. Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της εκδίκησης και της ανταπόδοσης μια τέτοια μέρα. Ίσως μια ομάδα ανθρώπων που ανατράφηκαν αντιμετωπίζοντας θαρραλέα την ναζιστική γενοκτονία, και γνώρισαν από πρώτο χέρι την ισραηλινή κατοχή και τις φρικαλεότητές της, να μπορούσε να διευκολύνει μια αποκατάσταση της δικαιοσύνης για όλους – όπως εκείνη που είχαμε στη μετά Απαρτχάιντ Νότιο Αφρική και όχι μια ανταποδοτική- όπως εκείνη της οποίας γίναμε μάρτυρες στη Ρουάντα.

Κρίνοντας από το λόγο που εκφώνησε πρόσφατα η καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ στην ισραηλινή Κνεσέτ, η Γερμανία δεν προτίθεται να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο για να έρθει ειρήνη στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Η Μέρκελ παρουσίασε μια ντροπιαστικά προκατειλημμένη και μονόπλευρη φιλοϊσραηλινή θέση. Στην ομιλία της η καγκελάριος δεν ανέφερε την κατοχή, έστω και επιγραμματικά, παρά μόνο επαίνεσε το Ισραήλ ως παράγοντα δικαιοσύνης, δημοκρατίας και πολιτισμού. Αυτό απλώς θα ισχυροποιήσει τις πιο επιθετικές και βίαιες πλευρές της ισραηλινής πολιτικής και δράσης. Επίσης άφησε τους Παλαιστινίους χωρίς ελπίδα για ένα διαφορετικό μέλλον, και χωρίς ελπίδα εγκαθίσταται η απόγνωση η οποία με τη σειρά της παράγει βία.

Όλοι χρειαζόμαστε ένα τελικό ξεκαθάρισμα από τον 20ό αιώνα – όχι για να ξεχάσουμε ούτε καν για να συγχωρήσουμε, αλλά προς χάριν της οικοδόμησης μιας φυσιολογικής και υγιούς ζωής. Αυτό ισχύει και για τα θύματα και για τους θύτες. Η Γερμανία μπορεί να παίξει έναν πολύ θετικό ρόλο για να συμβεί αυτό στην Παλαιστίνη. Τώρα είναι η ώρα, προτού να είναι πολύ αργά.

Καλύπτοντας Ισραήλ-Παλαιστίνη

Τα δύο μέτρα και σταθμά του BBC

Από το Znet, 23/4/08

Στο άρθρο του στο ZSpace Page, ο David Cromwell στοιχειοθετεί τα δύο μέτρα και σταθμά του BBC στην κάλυψη της Ισραηλινό-Παλαιστινιακής σύγκρουσης με αφορμή πρόσφατα γεγονότα. Ο γράφων παραθέτει την άποψη του αρχισυντάκτη του εν λόγω μέσου, αλλά και τις απόψεις μελετητών των ΜΜΕ και ανταποκριτών στην περιοχή. Ακολουθούν εκτενή αποσπάσματα:

Την περασμένη εβδομάδα τα μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι τουλάχιστον 22 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πέντε παλαιστινίων παιδιών, σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ισραηλινών «επιδρομών» στη Γάζα. Οι ισραηλινές στρατιωτικές «επιχειρήσεις» είχαν «πυροδοτηθεί» από ενέδρα της Χαμάς που άφησε νεκρούς τρεις ισραηλινούς στρατιώτες. Το ρεπορτάζ ακολούθησε το σύνηθες σενάριο ότι ο τεχνολογίας αιχμής στρατιωτικός εξοπλισμός του Ισραήλ τέθηκε σε λειτουργία ως «απάντηση» σε «ένοπλες» παλαιστινιακές επιθέσεις. Οι τελευταίοι θάνατοι έπονται της δολοφονίας στις αρχές του Μάρτη πάνω από 120 Παλαιστινίων από μαζική ισραηλινή επίθεση στη Γάζα.

Ένας από τους νεκρούς της προηγούμενης εβδομάδας ήταν καμεραμάν του πρακτορείου Ρόιτερς, ένας 23χρονος Παλαιστίνιος, που δολοφονήθηκε από πυρά που εξαπολύθηκαν εναντίον του από ισραηλινό τανκ τη στιγμή που το τραβούσε με την κάμερα. Ελάχιστες λεπτομέρειες έγιναν γνωστές για τα υπόλοιπα πολυάριθμα θύματα της ισραηλινής επίθεσης.

Το Media Lens (http://www.medialens.org) έστειλε e-mail στον Jeremy Bowen, υπεύθυνο θεμάτων Μέσης Ανατολής για το BBC:

«Στα πρόσφατα ρεπορτάζ του BBC αναφορικά με τη βία στη Γάζα, το μοναδικό θύμα από ισραηλινά πυρά που μπορώ να θυμηθώ να ανέφερε με το ονοματεπώνυμό του το BBC είναι ο Fadel Shana, ο καμεραμάν του Ρόιτερς. Όπως γνωρίζετε, σκοτώθηκαν 22 άνθρωποι, από τους οποίους οι 5 ήταν παιδιά. Γιατί δεν δίνονται τα ονόματά τους από το BBC; Που είναι οι περαιτέρω πληροφορίες που θα μας πουν κάτι γι’ αυτούς ως άτομα; Που είναι οι συνεντεύξεις με τις πενθούσες οικογένειές τους; Εάν διοικητικά προβλήματα σας δυσκολεύουν να το πράξετε, δεν θα έπρεπε να το εξηγείτε καθαρά και σωστά στο κοινό σας; Σίγουρα αν είχαν σκοτωθεί 5 ισραηλινά παιδιά, η κάλυψη της είδησης από το BBC θα ήταν τελείως διαφορετική». (e-mail, 17/4/08)

Ο Bowen απάντησε την ίδια μέρα:

«Υπονοείτε ότι έχουμε δύο μέτρα και σταθμά στην κάλυψη των θανάτων παλαιστινίων και ισραηλινών παιδιών. Σας διαβεβαιώνω ότι δεν ισχύει.

Ύστερα από είκοσι χρόνια ρεπορτάζ πολέμων, πιστεύω ακράδαντα ότι είναι σημαντικό να ανθρωποποιούμε τα θύματα. Αλλά δεν μπορούμε να μεταδίδουμε μακροσκελή προσκλητήρια νεκρών. Οι ειδήσεις σχετίζονται συχνά με το θάνατο. Εάν αναφέραμε τα ονόματα όλων όσων τον θάνατο καλύπτουμε, δεν θα έμενε χώρος για τίποτα άλλο, συμπεριλαμβανομένης μιας ορθής εξήγησης του τρόπου και του λόγου για τον οποίο πέθαναν. Η κάλυψη μας εχθές το έπραξε θεώρησα εξαιρετικά. Το κομμάτι του Paul Wood στις ειδήσεις των Δέκα ήταν ιδιαίτερα δυνατό, αν και η δουλειά του συνόλου του προσωπικού μας στο γραφείο της Ιερουσαλήμ, με την υποστήριξη του προσωπικού των Παλαιστινίων στη Γάζα ξεχώριζε. Δεν υπήρχαν εχθές συνεντεύξεις από πενθούσες οικογένειες επειδή όπως έδειξε ο θάνατος του καμεραμάν του Ρόιτερς, ήταν πάρα πολύ επικίνδυνο να μετακινηθεί κανείς. Ίσως να γίνει τις επόμενες μέρες. Πολύ λίγα βίντεο βγήκαν χθες από τη Γάζα. Σ’ ένα κομμάτι που έκανα προχθές το βράδυ πήρα συνέντευξη από τον πατέρα ενός 11χρονου αγοριού, του Riad al Uwasi από τον καταυλισμό al Burej, που σκοτώθηκε την περασμένη εβδομάδα. Όταν σκοτώθηκε ήταν αδύνατο να πάει κανείς στο al Burej, όπου πέθανε και ο καμεραμάν του Ρόιτερς. Όταν τα πράγματα ηρέμησαν, κατέστη εφικτό, μέχρι την επόμενη επιδρομή».

Απαντήσαμε την επόμενη μέρα:

«Ευχαριστώ πολύ για την απάντησή σας. Εκτιμώ την παρατήρησή σας ότι ‘είναι σημαντικό να ανθρωποποιούμε τα θύματα’. Από την απάντησή σας ωστόσο εξυπακούεται ότι δεν μπορείτε να το πράξετε για τους Παλαιστινίους, θύματα των θανατηφόρων ισραηλινών δυνάμεων. Δικαιολογημένες ανησυχίες για την ασφάλεια του προσωπικού του BBC περιορίζουν αυστηρά την πολύωρη και εκτενή κάλυψη της σκηνής των ισραηλινών επιθέσεων, ή των συνεπειών τους. Και ως εκ τούτου ακούμε ελάχιστα από παριστάμενους και θρηνούσες οικογένειες, ή παλαιστίνιους εκπροσώπους. Συγκρίνετε και αντιπαραθέστε την με πηχυαίους τίτλους κάλυψη από το BBC των επιθέσεων σε Ισραηλινούς, όπως την πρόσφατη επίθεση στη Merkaz Herav Yeshiva στην Ιερουσαλήμ. Οι σελίδες για τη Μέση Ανατολή είναι γεμάτες ρεπορτάζ, αναλύσεις και σχολιασμούς μόνο για το γεγονός αυτό.

Πέντε παλαιστίνια παιδιά στη Γάζα μόλις σκοτώθηκαν από ισραηλινές δυνάμεις. Πώς η πρόσφατη κάλυψη του BBC «ανθρωποποίησε» αυτά τα νεαρά θύματα; Πού είναι οι συνεντεύξεις εκείνων που δέχονται τα εκτεταμένα ισραηλινά πυρά; Λέτε ότι τέτοιες συνεντεύξεις «μπορεί να ακολουθήσουν τις επόμενες μέρες». Το ελπίζω. Αλλά δυστυχώς, η ιστορία δείχνει ότι δεν είναι αυτό το σύνηθες στα ρεπορτάζ του BBC.

Αντ’ αυτού η ιστορία δείχνει ότι το BBC κάνει ελλιπή δουλειά στη μετάδοση της τεράστιας αναντιστοιχίας των θανάτων, της βίας και της εξουσίας από τη στρατιωτική κατοχή του Ισραήλ. Από τις 29 Σεπτεμβρίου του 2000 μέχρι τις 13 Μαρτίου του 2008 έχουν σκοτωθεί 1.033 Ισραηλινοί και τουλάχιστον 4.604 Παλαιστίνιοι. Η αναλογία περισσότερων από 4 Παλαιστινίων νεκρών για κάθε Ισραηλινό είναι ακόμα πιο θλιβερή όταν κοιτάξουμε τον αριθμό των νεκρών παιδιών: πάνω από 9 Παλαιστίνια παιδιά για κάθε Ισραηλινό. (http://www.ifamericansknew.org/)

Ο βαθμός κάλυψης από τα μέσα ενημέρωσης και στις δύο πλευρές της Ισραηλινό-Παλαιστινιακής «σύγκρουσης» δεν χρειάζεται να αντανακλά επακριβώς αυτές τις τραγικές στατιστικές. Ούτε ο θεατής του BBC έχει ανάγκη τις ατελείωτες υπενθυμίσεις της τεράστιας οικονομικής, στρατιωτικής, διπλωματικής και άλλης αμερικανικής βοήθειας στο Ισραήλ. Ούτε χρειάζεται να ακούμε ξανά και ξανά την αλυσίδα των ψηφισμάτων του ΟΗΕ για το Ισραήλ πάνω από 60 χρόνια τώρα (από την ίδρυσή του το 1948) που συστηματικά αγνοούνται από το κράτος αυτό. Αλλά φυσικά, το κοινό του BBC θα δυσκολευόταν να βρει τέτοια βασικά στοιχεία στο ρεπορτάζ σας. Και ωστόσο υπόσχεστε μια «σωστή εξήγηση του τρόπου και του λόγου για τον οποίον πέθαναν» τα θύματα.

Η Ισραηλινή Θεώρηση Κατά Κανόνα Υπερτονίζεται

Καλέσαμε τον καθηγητή Philo να σχολιάσει την ανταλλαγή απόψεων που είχαμε με τον Jeremy Bowen και ιδιαίτερα τη θέση του Bowen ότι το BBC είναι αντικειμενικό στην κάλυψη των Ισραηλινών και Παλαιστινίων θυμάτων. Ως απάντηση ο Philo επισήμανε τα ευρήματα του 'Bad News From Israel' (Philo and Berry, 'Bad News From Israel', Pluto Books, London, 2004, p. 102):

«Η επικέντρωση στα ισραηλινά θύματα, τόσο από άποψη ποσότητας κάλυψης όσο και της γλώσσας που χρησιμοποιείται για να τα περιγράψει, οδήγησε ορισμένους τηλεθεατές στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι οι Ισραηλινοί θρηνούν περισσότερες απώλειες και αυτό αποδόθηκε απευθείας σε ό,τι είχαν δει στην τηλεόραση». (e-mail 18/04/08)

….

Η μελέτη του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης παραθέτει επίσης τα λόγια ενός μη κατονομαζόμενου «εξαιρετικά έμπειρου» ανταποκριτή του BBC στη Μέση Ανατολή που σημειώνει «τις δυσκολίες στη μετακίνηση που αντιμετωπίζουν οι ειδησεογραφικές ομάδες που προσπαθούν να φτάσουν σε παλαιστινιακές περιοχές».

Όπως προειδοποιούν οι Philo και Berry:

«Αυτό δεν μπορεί να συνιστά αποδεκτή κατάσταση για μια δημόσια υπόλογη επιχείρηση μέσων ενημέρωσης που δεσμεύεται στην αντικειμενικότητα. Οι παρουσιαστές δεν μπορούν να απαλλάσσουν εαυτούς από την απαίτηση για ισορροπία αποδεχόμενοι ένα στάτους κβο κατά το οποίο η μία πλευρά μπορεί να διασφαλίσει ότι θα λάβει πιο καλή μεταχείριση επιβάλλοντας περιορισμούς στην άλλη».

(Philo and Berry, op. cit., p. 137)

Ο Jonathan Cook, ένας ανεξάρτητος δημοσιογράφος (www.jkcook.net) του οποίου τα ειλικρινή και αιχμηρά ρεπορτάζ από το Ισραήλ κάνουν τα επιχειρηματικά ΜΜΕ να ντρέπονται μας είπε:

«Είναι τρομερή ειρωνεία ότι, ακριβώς επειδή το Ισραήλ έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον στα κατεχόμενα εδάφη στο οποίο μπορεί να ξεδιπλώσει τόση πολλή βία τόσο απρόβλεπτα, οι δημοσιογράφοι ολοένα και φοβούνται περισσότερο να πάνε εκεί να μεταδώσουν τις ανθρώπινες ιστορίες των παλαιστινίων θυμάτων πίσω από τους απλούς αριθμούς. Είναι φυσικά εξίσου ειρωνικό το ότι επειδή η ζωή μέσα στο Ισραήλ είναι σχετικά ασφαλής, οι δημοσιογράφοι μπορούν εύκολα να ανθρωποποιούν τις ιστορίες του παρασάγγας μικρότερου αριθμού των ισραηλινών θυμάτων. Δυστυχώς ο Bowen και οι περισσότεροι δημοσιογράφοι αποτυγχάνουν να εντοπίσουν αυτή την ειρωνεία ή να ενεργήσουν ώστε να μειώσουν τον αντίκτυπό της στο ρεπορτάζ τους.

Όταν ο Bowen μας λέει ότι «δεν μπορούμε να μεταδώσουμε μακροσκελή προσκλητήρια θανάτου», παραδέχεται υπογείως μια σειρά ειδησεογραφικών προτεραιοτήτων που σημαίνουν ότι όσο περισσότεροι Παλαιστίνιοι σκοτώνονται τόσο λιγότερη σημασία θα έχουν οι θάνατοί τους σε ειδησεογραφικούς οργανισμούς όπως αυτός. Αντιστρόφως ανάλογα, όσο λιγότεροι Ισραηλινοί σκοτώνονται, τόσο πιο σοβαρά καταγράφονται οι θάνατοί τους».

Οι Ισραηλινοί Είναι «Άνθρωποι Σαν Κι Εμάς»

Επικοινωνήσαμε με τον Tim Llewellyn, πρώην ανταποκριτή του BBC στη Μέση Ανατολή για να μας πει την άποψή του:

«Η γνώμη μου για την κάλυψη Ισραήλ/Παλαιστίνης από το BBC έχει αλλάξει λίγο, και κυρίως εξαιτίας της παρουσίας του Jeremy Bowen εκεί και στο Λονδίνο έφερε κάποια λογική και ισορροπία στην επιχείρηση. Βελτιώθηκαν επίσης τα ρεπορτάζ από την Παλαιστίνη τα τελευταία δύο χρόνια περίπου, από τότε που ανέλαβε ο Jeremy και ειδικά από τότε που αποχώρησε ο James Reynolds. Ο Jeremy έχει κάποια ελευθερία από το BBC και τα τρισεκατομμύρια των παραγωγών, μάνατζερ και αρχισυντακτών λόγω της γνώσης του, της εξουσίας και του στάτους του, που χτίστηκαν τόσο εξαιτίας της εμμονής του με τη Μέση Ανατολή όσο και των επαγγελματικών του μεταδόσεων τα τελευταία είκοσι χρόνια. Μπήκε στον κόπο να κάνει το μάθημά του και να πάει στην περιοχή.

Το πρόβλημα [της προκατάληψης] δεν είναι δικό του και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί υπό την αιγίδα του. Αρχισυντάκτες, παραγωγοί, παρουσιαστές και τα άμεσα αφεντικά τους, ζουν στο θερμό κλίμα του Λονδίνου και εν πολλοίς εντός της δικής τους πολιτισμικής κληρονομιάς: πολιτική της ημέρας συν αναμνήσεις μιας αγγλικής εκπαίδευσης […] η «θεώρηση» της ιστορίας στο Λονδίνο εξακολουθεί φοβάμαι να είναι ότι οι Ισραηλινοί είναι ‘άνθρωποι σαν κι εμάς’, που δεν θα έπρεπε να δέχονται κάθε μέρα πυρά καθώς οδηγούν τα πόλο τους […] ενώ οι Άραβες είναι ‘μυστήριοι’ και ‘συναισθηματικοί’ και αν δεν εξαπέλυαν όλοι ρουκέτες και δεν μισούσαν τους Εβραίους εξ αρχής τίποτα από όλα αυτά δεν θα συνέβαινε. Αυτή εξακολουθεί να είναι η πλατφόρμα από την οποία εκκινούν οι περισσότεροι δυτικοί δημοσιογράφοι στο Λονδίνο. Το να ακολουθήσεις άλλη οπτική σημαίνει να πέσεις πάνω σ’ αυτό τον τοίχο του «αντισημιτικού» ή «μη ισορροπημένου» ρεπορτάζ πάνω στον οποίο πέφτει όποιος από μας προσπαθήσει να εξηγήσει τα γεγονότα στην περιοχή».

Ο John Pilger είναι από τους δημοσιογράφους που έχουν δεχθεί τέτοιες επικρίσεις για τα εκτενή ρεπορτάζ για την Παλαιστίνη εδώ και δεκαετίες. Το βραβευμένο το 2002 τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ του 'Palestine is Still the Issue' είναι ένα από τα πιο δυνατά φιλμ για την κρίση.

(http://video.google.co.uk/videoplay?docid=1259454859593416473)

Στείλαμε στον Pilger την ανταλλαγή απόψεων που είχαμε με τον αρχισυντάκτη του BBC για τη Μέση Ανατολή, τονίζοντας τη θέση του Bowen «Υπονοείτε ότι έχουμε διπλά μέτρα και σταθμά στην κάλυψη των θανάτων παλαιστινίων και ισραηλινών παιδιών. Σας διαβεβαιώνω ότι δεν ισχύει». Ο Pilger απάντησε:

«Η θέση του Jeremy Bowen είναι αστήρικτη. Δεν χρειάζεται παρά να διαβάσει κανείς την αναγνωρισμένη μελέτη 'Bad News from Israel', για να κατανοήσει τις διαφορές στο ρεπορτάζ της ανθρωπιάς Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Ωστόσο, ο ίδιος ο Bowen υπήρξε ικανός και θαρραλέος ρεπόρτερ – το αναγνώρισα στο 'Hidden Agendas' (pages 47 & 50)».

Ο Pilger μετά θυμήθηκε ένα παράδειγμα της θεσμοθετημένης προκατάληψης του BBC που συστηματικά καταπιέζει τις ανησυχητικά ειλικρινείς θεωρήσεις:

«Πριν από μερικά χρόνια, [ο Bowen] με κάλεσε να συμμετάσχω σε μια ειδική εκπομπή του BBC για τους πολεμικούς ανταποκριτές και περάσαμε μια ευχάριστη ώρα «κουβεντιάζοντας». Αν και ήταν ολοφάνερο ότι θα είχαν προτιμηθεί τολμηρές ιστορίες, έθεσα το μη ευπρόσδεκτο ζήτημα ότι το BBC ήταν μια προέκταση και φωνή της κυρίαρχης τάξης στη Βρετανία και ότι τα ρεπορτάζ του για τη Μέση Ανατολή και άλλες περιοχές αντανακλούσαν την κυρίαρχη σοφία, με τιμημένες εξαιρέσεις από καιρού εις καιρόν. Η συνεισφορά μου κόπηκε εντελώς από το πρόγραμμα. Έστειλα e-mail στον Bowen και λίγο καιρό μετά έλαβα την μη ικανοποιητική απάντηση ότι δεν υπήρχε «χρόνος ή χώρος» στο φιλμ – κάτι αναμενόμενο σαν αυτό. Η λογοκρισία διά της αφαίρεσης είναι πάγια αν και μη παραδεκτή πρακτική».

Η Ελευθερία του Λόγου: το δικαίωμα να εξισώνεται η Γάζα με το Άουσβιτς

Το άρθρο του πολυσχιδούς μουσικού Gilad Atzmon αφιερωμένο εξαιρετικά στον φίλο μου Νικόλα.

Gilad Atzmon – Η Ελευθερία του Λόγου: το δικαίωμα να εξισώνεται η Γάζα με το Άουσβιτς

(Μια διάλεξη που δόθηκε την 1^η Μαρτίου του 2008 στο διήμερο Invitation to Learn)

“Θα επιφέρουν (οι Παλαιστίνιοι) στον εαυτό τους μεγαλύτερο ολοκαύτωμα επειδή θα χρησιμοποιήσουμε όλη μας την ισχύ για να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας” (Matan Vilnai, Ισραηλινός Αναπληρωτής Υπουργός Άμυνας, 29 Φεβρουαρίου 2008)

Είναι ξεκάθαρο πέραν πάσης αμφιβολίας ότι ο Ισραηλινός Αναπληρωτής Υπουργός Άμυνας δεν δίστασε καθόλου να εξισώσει το Ισραήλ με τη Ναζιστική Γερμανία όταν αποκάλυψε το μέλλον γενοκτονίας που περιμένει τον Παλαιστινιακό λαό, ωστόσο, για κάποιο λόγο, αυτό ακριβώς αποφεύγουν να κάνουν τα δυτικά μέσα ενημέρωσης. Παρά τα γεγονότα που είναι ακριβώς μπροστά στα μάτια μας, παρά τη λιμοκτονία στη Γάζα, παρά το ότι ένας ισραηλινός αξιωματούχος παραδέχτηκε τις προθέσεις γενοκτονίας εις βάρος των Παλαιστινίων, παρά την κλιμακούμενη σφαγή και τον ογκούμενο θάνατο, εξακολουθούμε να φοβόμαστε να πούμε ότι η Γάζα είναι ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης και ότι βρίσκεται στα πρόθυρα του να μετατραπεί σε μοιραίο στρατόπεδο. Για κάποιον περίεργο λόγο, πολλοί από μας δεν μπορούν ακόμα να αποδεχτούν ότι αναφορικά με το κακό, το Ισραήλ είναι ο παγκόσμιος πρωταθλητής της αναλγησίας και της εκδίκησης.

Ελευθερία και Εξουσία

Στο ανεκτίμητο κείμενο Για την Ελευθερία, ο John Stuart Mill πρέσβευε ότι ο αγώνας πάντοτε λαμβάνει χώρα ανάμεσα στα ανταγωνιστικά αιτήματα της ελευθερίας και της εξουσίας. Με άλλα λόγια, η ελευθερία και η ηγεμονία είναι καθορισμένες να αντιμάχονται η μία την άλλη. Ωστόσο, η δυτική φιλελεύθερη ιδεολογία περί ισότητας είναι εκεί για να εισάγει μια εναλλακτική πολιτική. Είναι εκεί για να θρέψει το μύθο ότι η «εξουσία» και η «ελευθερία» μπορούν να ειδωθούν ως οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Σήμερα, θα προσπαθήσω να φωτίσω τη δομική δυναμική του φιλελεύθερου λόγου και τα διαφορετικά στοιχεία που εμπλέκονται στη διατήρηση της ψευδούς προβολής της «ελευθερίας», της «ελευθερίας του λόγου» και της «ελευθερίας της σκέψης». Θα προσπαθήσω να αποδείξω ότι είναι η φερόμενη ως «ελευθερία» μας η οποία στην πραγματικότητα μας αποτρέπει από το να σκεπτόμαστε ελεύθερα και ηθικά.

Όπως μάλλον θα παρατηρήσατε είπα «ψευδής προβολή της ελευθερίας» επειδή είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι, αναφορικά με τον Φιλελεύθερο λόγο μας, η ελευθερία δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια απλή προβολή. Στην πράξη, δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Η προβολή της «ελευθερίας» βρίσκεται εκεί για να τροφοδοτεί και να συντηρεί τον ενάρετο αυτάρεσκο λόγο μας, ώστε να μπορούμε να συνεχίζουμε να στέλνουμε τους στρατιώτες μας να σκοτώνουν εκατομμύρια στο όνομα της «δημοκρατίας».

Ελευθερία του Λόγου και Ελευθερία της Σκέψης

Θα ήθελα να κάνω μια εισαγωγή επ’ αυτού με ένα παράδειγμα της διαφοράς ανάμεσα στην «ελευθερία του λόγου» και την «ελευθερία της σκέψης».

Η ελευθερία του λόγου μπορεί να πραγματωθεί ως η ελευθερία του να εκφράζει κανείς τις σκέψεις του.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι άνθρωποι είναι δημιουργικά πλάσματα, δεν υπάρχει εύκολος τρόπος αστυνόμευσης που να διασφαλίζει τη σιωπή των έντιμων φωνών. Από τη στιγμή που η ομιλία είναι έμφυτη στην ανθρώπινη φύση, κάθε δικαιοπραξία σχετικά με τον περιορισμό ενός τόσο θεμελιώδους δικαιώματος είναι αρκετά περίπλοκη: Μπορείς να απαγορεύσεις τα βιβλία κάποιου; Θα μοίραζε τότε φυλλάδια στους δρόμους. Κατάσχεις τα φυλλάδια; Θα έκανε προπαγάνδα στο δίκτυο. Του κόβεις το ρεύμα και τους κατάσχεις τον υπολογιστή; Μπορεί να αρχίζει να κραυγάζει. Του κόβεις τη γλώσσα; Μπορεί να συγκατανεύει όταν άλλοι επαναλαμβάνουν το μανιφέστο του. Και τότε δεν έχεις άλλη επιλογή παρά να του κόψεις το κεφάλι, αλλά ακόμη και τότε, απλώς τον μετατρέπεις σε μάρτυρα.

Δύο πρόσφορες μεθόδους χρησιμοποιούνται από τους φιλελεύθερους για να φιμώσουν τους αντιφρονούντες:

Α. απαγόρευση (οικονομικό πρόστιμο και φυλάκιση),

Β. κοινωνικός αποκλεισμός.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να ειπωθεί ότι μέσα στον λεγόμενο φιλελεύθερο λόγο, κάθε απόπειρα φίμωσης μιας ιδέας ή μιας αντικαθεστωτικής φωνής είναι αναποτελεσματική, αν μη τι άλλο αντανακλά επαχθώς στην φιλελεύθερη αρχή και σύστημα. Αυτός είναι ο λόγος που οι φιλελεύθεροι προσπαθούν να απλοποιήσουν ορισμένες μάλλον εκλεπτυσμένες μεθόδους λογοκρισίας και αστυνόμευσης της σκέψης που θα ενέχουν ελάχιστη εξουσιαστική παρέμβαση. Όπως θα δούμε σύντομα, στη φιλελεύθερη κοινωνία, η λογοκρισία και η αστυνόμευση της σκέψης κυρίως αυτοεπιβάλλονται.

Όσο δύσκολο κι αν είναι να περιοριστεί η ελευθερία του λόγου, ο περιορισμός της ελευθερίας της σκέψης είναι σχεδόν αδύνατος.

Η ελευθερία της σκέψης μπορεί να πραγματωθεί ως η ελευθερία του σκέπτεσθαι, του να αισθάνεσαι, να ονειρεύεσαι, να θυμάσαι, να λησμονάς, να συγχωρείς, να αγαπάς και να μισείς.

Όσο δύσκολο κι αν είναι να επιβάλλεις σκέψεις σε άλλους, είναι σχεδόν ανέφικτο να εμποδίσεις τους ανθρώπους από το να δουν την αλήθεια μόνοι τους. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες μέθοδοι καταπίεσης και περιορισμού της ενορατικής σκέψης και της ηθικής διορατικότητας. Προφανέστατα εδώ αναφέρομαι στην ενοχή.

Η ενοχή, που προκαλείται κυρίως από μια σειρά αξιωμάτων εκπεφρασμένων ως «πολιτική ορθότητα», είναι η πλέον αποτελεσματική μέθοδος για να παραμείνει η κοινωνία ή ο όποιος λόγος σε μια κατάσταση «αυτό-αστυνόμευσης». Μετατρέπει το φερόμενο αυτόνομο φιλελεύθερο υποκείμενο σε υποτακτικό, αυτοσυγκρατημένο, πειθήνιο πολίτη. Πλην όμως, η εξουσία γλιτώνει από το να προβεί σε οποιαδήποτε παρέμβαση. Είναι το φιλελεύθερο υποκείμενο εκείνο που αυτοπεριορίζεται να αποδεχτεί μια σειρά από προκαθορισμένες ιδέες που υποστηρίζουν την εξισωτική προβολή της ελευθερίας και της οικουμενικής κοινωνίας.

Ωστόσο στο σημείο αυτό βλέπω την αναγκαιότητα να εισηγηθώ ότι, παρά τον φιλελεύθερο ισχυρισμό περί αναζήτησης της ειρήνης, οι φιλελεύθερες κοινωνίες γενικά και οι άγγλο-αμερικανικές ειδικότερα εμπλέκονται σήμερα σε εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας σε κλίμακα γενοκτονίας. Συνεπώς, όσο πιο φρικτή γίνεται η Δύση, τόσο διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα στην «ελευθερία της σκέψης» και την «ελευθερία του λόγου».

Αυτό το χάσμα μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε νοητική δυσαρμονία, η οποία σε πολλές περιπτώσεις μετεξελίσσεται σε μια πιο βαριάς μορφής απάθεια. Λέγεται ότι «το μόνο που χρειάζεται για ν’ ανθίσει το κακό είναι να μην κάνουν τίποτα οι καλοί άνθρωποι». Αυτό συνοψίζει τέλεια την απαθή αδιαφορία των δυτικών μαζών. Δεν νοιάζονται πολλοί για τη γενοκτονία στο Ιράκ που διαπράττεται στο όνομά μας, ή για τις μαζικές δολοφονίες στην Παλαιστίνη που διαπράττονται με την υποστήριξη των κυβερνήσεών μας. Γιατί είμαστε απαθείς; Επειδή όταν θέλουμε να υψώσουμε το ανάστημά μας και να πούμε αυτό που αισθανόμαστε, όταν θέλουμε να γιορτάσουμε τη φερόμενη ελευθερία μας και να εξισώσουμε τη Γάζα με το Άουσβιτς, ή τη Βαγδάτη με τη Δρέσδη, κάτι μέσα μας, μας σταματάει από το να το πράξουμε. Δεν είναι η Κυβέρνηση, η νομοθεσία ή κάποια άλλη μορφή εξουσίας, είναι μάλλον ένα μικρό και εξαιρετικά αποτελεσματικό «μικροτσίπ ενοχής» που δρα ως ρυθμιστής αστυνόμευσης στο όνομα της «πολιτικής ορθότητας».

Θα προσπαθήσω τώρα να ακολουθήσω την ιστορική και φιλοσοφική εξέλιξη που μας οδηγεί από την ουτοπία της ελευθερίας και της ισότητας στη σημερινή ηθική και διανοητική αυτό-ευνουχιστική καταστροφή.

Η Αρχή της Βλάβης

Ο John Stuart Mill, ο ιδρυτής της σύγχρονης φιλελεύθερης σκέψης, μας λέει ότι κάθε δόγμα πρέπει να βλέπει ανεμπόδιστα το φως της ημέρας ασχέτως του πόσο ανήθικο μπορεί να φαντάζει σε κάθε άλλον. Αυτή είναι προφανώς η απόλυτη έκφραση της φιλελεύθερης σκέψης. Αποδίδει την απόλυτη ελευθερία της γνώμης και της συναίσθησης επί παντός επιστητού, πρακτικού ή υποθετικού, επιστημονικού, ηθικού, πολιτικού, θρησκευτικού ή θεολογικού.

Αν και ο Mill υιοθέτησε την πιο πλήρη φόρμα ελευθερίας της έκφρασης, εισηγήθηκε έναν περιορισμό στην ελευθερία με την πρόληψη της «πρόκλησης βλάβης σε άλλους». Είναι προφανώς πολύ δύσκολο να υπερασπίζεσαι την ελευθερία του λόγου όταν αυτός οδηγεί στην εισβολή επί των δικαίων των άλλων. Η ερώτηση που πρέπει συνεπώς να διατυπωθεί είναι «ποιοι τύποι λόγου μπορούν να προκαλέσουν βλάβη;». Ο Mill διαχωρίζει την νομιμοποιημένη από την παράτυπη βλάβη. Σύμφωνα με τον Mill, μόνο όταν ο λόγος προκαλεί άμεση και ολοφάνερη παραβίαση δικαιωμάτων μπορεί να περιορίζεται. Αλλά τότε, ποιο είδος λόγου μπορεί να προκαλέσει τέτοια παραβίαση;

Οι φεμινίστριες/ες για παράδειγμα υποστηρίζουν ότι η πορνογραφία υποβαθμίζει, θέτει σε κίνδυνο και βλάπτει τις ζωές των γυναικών. Μια άλλη δύσκολη περίπτωση είναι ο μισαλλόδοξος λόγος. Οι περισσότερες φιλελεύθερες ευρωπαϊκές δημοκρατίες έχουν θεσπίσει περιορισμούς για τον μισαλλόδοξο λόγο. Ναι, είναι συζητήσιμο το αν η απαγόρευση της πορνογραφίας ή του μισαλλόδοξου λόγου μπορεί να στηριχθεί από την αρχή της βλάβης όπως αρθρώθηκε από τον Mill. Θα έπρεπε κάποιος προφανώς να αποδείξει ότι ένας τέτοιος λόγος ή εικονοποίηση παραβιάζει δικαιώματα με άμεσο και απευθείας τρόπο.

Συνεπώς, η αρχή της βλάβης του Mill επικρίνεται τόσο ως πολύ περιορισμένη όσο και ως πολύ ευρεία. Είναι πολύ περιορισμένη επειδή αποτυγχάνει να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των περιθωριοποιημένων. Είναι πολύ ευρεία επειδή όταν διερμηνεύεται διεξοδικά, μπορεί να οδηγήσει σε ενδεχόμενη απώλεια σχεδόν κάθε πολιτικά, θρησκευτικά ή κοινωνικά οριοθετημένου λόγου.

Η Αρχή της Προσβολής και η Ελευθερία του Λόγου

Δεδομένης της ανεπάρκειας της «αρχής της βλάβης», δεν άργησε να έρθει στο προσκήνιο η «αρχή της προσβολής». Η αρχή της προσβολής μπορεί να διατυπωθεί ως ακολούθως:

«Η ελευθερία της έκφρασης του ενός δεν πρέπει να περιορίζεται εκτός εάν επιφέρει προσβολή σε άλλους».

Η βασική λογική πίσω από την «αρχή της προσβολής» είναι επουσιώδης. Υπάρχει για να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των περιθωριοποιημένων και των αδύναμων. Υπάρχει για να πληροί το χάσμα που δημιουργήθηκε από την πάρα-πολύ-ευρεία αρχή της βλάβης.

Η αρχή της προσβολής είναι προφανώς αρκούντως αποτελεσματική για τον περιορισμό της πορνογραφίας και του μισαλλόδοξου λόγου. Όπως και στην περίπτωση της σκληρής πορνογραφίας, μιλώντας κυριολεκτικά, η προσβολή που προκαλείται από μια Ναζιστική πορεία μέσα σε μια Εβραϊκή γειτονιά δεν μπορεί να αποφευχθεί και πρέπει να αντιμετωπισθεί.

Ωστόσο, η αρχή της προσβολής μπορεί να επικριθεί ότι θέτει πολύ χαμηλά το όριο. Θεωρητικά μιλώντας, ο καθείς μπορεί να «προσβληθεί» από οτιδήποτε.

Τα Εβραϊκά Λόμπυ και ο Φιλελεύθερος Λόγος

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ευρεία χρήση της αρχής της προσβολής προσδίδει μεγάλη πολιτική ισχύ σε ορισμένα περιθωριοποιημένα λόμπυ γενικά και στα εβραϊκά λόμπυ ειδικότερα. Στηριζόμενοι στο συλλογισμό της «αρχής της προσβολής», εβραίοι εθνικιστές ακτιβιστές ισχυρίζονται ότι προσβάλλονται από κάθε μορφή κριτικής του Εβραϊκού κράτους και του Σιωνισμού. Αλλά στην πραγματικότητα προχωρούν παραπέρα, στην πραγματικότητα δεν είναι απλώς η κριτική στο Σιωνισμό και στο Ισραήλ που μας ζητείται να αποφεύγουμε. Οι αριστεροί εβραίοι επιμένουν ότι πρέπει να αποφεύγουμε κάθε συζήτηση που σχετίζεται με το εβραϊκό εθνικό σχέδιο, την εβραϊκή ταυτότητα, ακόμα και την εβραϊκή ιστορία. Με λίγα λόγια, με την αχανή στήριξη της αρχής της προσβολής, οι εβραίοι εθνικοί ηγέτες τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς, έχουν κατορθώσει να καταστρέψουν τη δυνατότητα της όποιας κριτικής της εβραϊκής ταυτότητας και πολιτικής. Χρησιμοποιώντας την αρχή της προσβολής τα εβραϊκά λόμπυ, δεξιά, αριστερά και κεντρώα, έχουν κατορθώσει στην πράξη να φιμώσουν κάθε πιθανή κριτική του Ισραήλ και των εγκλημάτων του εις βάρος των Παλαιστινίων. Ακόμη πιο ανησυχητικό, οι αριστεροί εβραίοι πολιτικοί ακτιβιστές και διανοούμενοι απαιτούν με εξοργιστικό τρόπο να αποφεύγεται κάθε κριτική στο εβραϊκό λόμπυ στις ΗΠΑ και τη Βρετανία.

Όπως μπορούμε να δούμε, η «αρχή της προσβολής» καθορίζει, έως και υπηρετεί ορισμένους φρικτούς Σιωνιστές καθώς και αριστερά εβραϊκά πολιτικά λόμπυ στην καρδιά της λεγόμενης φιλελεύθερης δημοκρατικής Δύσης. Στην πράξη τρομοκρατούμαστε να υποταχθούμε από μια ομάδα πυλωρών που περιορίζουν την ελευθερία μας μέσω ενός ελαστικού δυναμικού λειτουργού ο οποίος βρίσκεται εδώ για να καταπιέζει τις σκέψεις μας προτού μετεξελιχθούν σε ηθική ενόραση. Ο χειρισμός που διαπράττεται από την πολιτική ορθότητα είναι το λίπασμα με το οποίο θρέφεται η συντριπτική γνωστική δυσαρμονία μας. Εδώ ακριβώς είναι που η ελευθερία της έκφρασης δεν συμφωνεί με την ελευθερία της σκέψης.

Άουσβιτς Έναντι Γάζας υπό το φως της Πολιτικής Ορθότητας

Τείνουμε να συμφωνούμε ότι ο περιθωριακός λόγος πρέπει να προστατεύεται από την αρχή της προσβολής, ώστε το περιθωριοποιημένο υποκείμενο να διατηρήσει τη μοναδική του φωνή. Προφανώς συμφωνούμε επίσης ότι μια τέτοια προσέγγιση πρέπει να εφαρμόζεται στον πολυσχιδή εβραϊκό περιθωριακό λόγο (θρησκευτικό, εθνικιστικό, τροτσκιστικό, κ.ά.). Φαινομενικά, τα εβραϊκά πολιτικά λόμπυ θέλουν πολύ περισσότερα απ’ αυτά, επιμένουν να απονομιμοποιούν κάθε διανοητική αναφορά στο σύγχρονο εβραϊκό λόμπυ και τον παγκόσμιο Σιωνισμό. Και σαν να μην έφτανε αυτό, κάθε αναφορά στη σύγχρονη εβραϊκή ιστορία απαγορεύεται, εκτός κι αν εγκρίνεται kosherly από μια «Σιωνιστική» αρχή. Όσο παράξενο κι αν είναι, το Εβραϊκό Ολοκαύτωμα έχει πλέον οριοθετηθεί διανοητικά ως ένα μετά-ιστορικό γεγονός. Είναι ένα γεγονός του παρελθόντος που δεν επιτρέπει κανένα ιστορικό, ιδεολογικό, θεολογικό ή κοινωνιολογικό έλεγχο.

Δεδομένης της αρχής της προσβολής, οι Εβραίοι δικαιούνται να υποστηρίζουν ότι κάθε μορφή εικασίας αναφορικά με το παρελθόν άλγος τους είναι «προσβλητικό και επιβλαβές». Ωστόσο, μπορεί κανείς να απαιτήσει ορισμένες εξηγήσεις. Πώς μπορεί η ιστορική έρευνα που ενδεχομένως οδηγήσει σε διαφορετικές θεωρήσεις περασμένων γεγονότων που έλαβαν χώρα πριν από εξίμισι δεκαετίες να προσβάλλει εκείνους που ζουν σήμερα μεταξύ μας; Προφανώς δεν είναι εύκολο να εισηγηθείς μια λογική απάντηση σ’ ένα τέτοιο ερώτημα.

Απλούστατα, η ιστορική έρευνα δεν θα έπρεπε να προκαλεί βλάβη ή προσβολή στον σύγχρονο Εβραίο ή σε κάθε άλλο ανθρώπινο υποκείμενο. Εκτός φυσικά, εάν το ίδιο το Ολοκαύτωμα χρησιμοποιηθεί εναντίον των Παλαιστινίων ή εκείνων που κατηγορούνται ως «εχθροί του Ισραήλ». Όπως μάθαμε πρόσφατα από τον Matan Vilnai, το Εβραϊκό Κράτος δεν θα αποφύγει να επιφέρει Shoah [Ολοκαύτωμα] στον Παλαιστινιακό λαό. Οι Ισραηλινοί και οι υποστηρικτές τους δεν αποτρέπουν εαυτούς από τη ρητορική χρησιμοποίηση του ολοκαυτώματος. Ωστόσο, τα εβραϊκά λόμπυ ανά τον κόσμο θα έβαζαν τα δυνατά τους προκειμένου να αποτρέψουν εμάς τους υπόλοιπους να κατανοήσουμε τι μπορεί να σημαίνει Shoah. Θα χρησιμοποιούσαν τις ύστατες δυνάμεις τους για να μας εμποδίσουν να χρησιμοποιήσουμε το ολοκαύτωμα ως εργαλείο κριτικής της Ισραηλινής βαρβαρότητας.

Όπως μπορεί να προβλέψει τώρα κανείς, προκειμένου να λογοκριθεί η ιστορική έρευνα της εβραϊκής ιστορίας και η περεταίρω κατανόηση του σημερινού ισραηλινού κακού, η πολιτική ορθότητα έρχεται στο προσκήνιο. Η πολιτική ορθότητα είναι εδώ για να μας εμποδίσει να δούμε και να εκφράσουμε το προφανές. Η πολιτική ορθότητα είναι εδώ για να μας εμποδίσει να συνειδητοποιήσουμε ότι η αλήθεια, και ειδικά η ιστορική αλήθεια, είναι μια ελαστική έννοια. Ωστόσο, μπορεί να αναρωτηθεί κανείς τι ακριβώς είναι η πολιτική ορθότητα.

Η πολιτική ορθότητα, για εκείνους που αδυνατούν να την κατανοήσουν, είναι βασικά μια πολιτική θέση που δεν επιτρέπει την πολιτική κριτική. Η πολιτική ορθότητα είναι μία θέση που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ολοκληρωμένα με ορθολογικούς, φιλοσοφικούς ή πολιτικούς όρους. Χρησιμοποιείται ως μια σειρά αξιωμάτων στην καρδιά του φιλελεύθερου διαλόγου. Λειτουργεί ως αυτό επιβαλλόμενος ρυθμιστής φίμωσης που τροφοδοτείται από την αυτόκλητη ενοχή.

Η πολιτική ορθότητα είναι στην πραγματικότητα η πιο χονδροειδής επίθεση στην ελευθερία του λόγου, την ελευθερία της σκέψης και την πανανθρώπινη ελευθερία, ωστόσο, χειριστικά, κομίζεται ως η απόλυτη ενσάρκωση στης ελευθερίας.

Συνεπώς, θα συμφωνούσα με όλη μου τη δύναμη ότι η πολιτική ορθότητα είναι ο πιο δριμύς εχθρός της ανθρώπινης ελευθερίας και ότι εκείνοι που καθορίζουν αυτά τα κοινωνικά αξιώματα στο λόγο μας είναι οι δριμύτεροι εχθροί της ανθρωπότητας.

Θα υποστήριζα με όλη μου τη δύναμη ότι από τη στιγμή που οι Παλαιστίνιοι αντιμετωπίζουν ναζιστικού τύπου κρατική τρομοκρατία, η αφήγηση του ολοκαυτώματος και του νοήματός του ανήκει σε αυτούς τουλάχιστον όσο ανήκει και στους Εβραίους και σε οποιονδήποτε άλλον.

Θα υποστήριζα με όλη μου τη δύναμη ότι αν οι Παλαιστίνιοι είναι όντως τα τελευταία θύματα του Χίτλερ, τότε το ολοκαύτωμα και το νόημά του τους ανήκει περισσότερο απ’ ότι σε κάθε άλλον.

Δεδομένων όλων αυτών, η εξίσωση της Γάζας με το Άουσβιτς είναι ο ορθός και ο μοναδικός τρόπος να προχωρήσουμε. Η αμφισβήτηση του ολοκαυτώματος και του νοήματός του σημαίνει την απελευθέρωση της ανθρωπότητας σήμερα και στο εγγύς μέλλον.

Ενίσχυση της Παγκόσμιας Ιντιφάντα Ενάντια στην Εποχή της Βαρβαρότητας!

Μήνυμα από το Özgür Der (Ένωση Ελεύθερης Σκέψης και Εκπαιδευτικών Δικαιωμάτων), Τουρκία, στη σύνοδο του Anti-imperialist Camp

Δημοσιεύτηκε στις 5/2/08

Ο κόσμος και η ανθρωπότητα περνούν δύσκολους καιρούς. Ουδέποτε στην ιστορία δεν παράγονταν τόσα τρόφιμα όσα σήμερα, αλλά την ίδια στιγμή ποτέ πριν στην ιστορία δεν λιμοκτονούσαν τόσοι άνθρωποι όσοι σήμερα. Η ιστορία ποτέ άλλοτε δεν είχε τόσες δυνατότητες επικοινωνίας απ’ άκρου εις άκρον του πλανήτη όπως σήμερα και την ίδια στιγμή ουδέποτε στην ιστορία οι άνθρωποι δεν υπέφεραν από μοναξιά όσο σήμερα. Δεν υπήρχε καμία ευκαιρία στην ιστορία της ανθρωπότητας να παγκοσμιοποιήσει ολοκληρωτικά τα παραγόμενα αγαθά της όπως σήμερα, αλλά την ίδια στιγμή η βαρβαρότητα και η τυραννία ουδέποτε εξαπλώθηκαν όπως σήμερα. Φυσικά, πάντοτε θα υπάρχουν κλέφτες στην ιστορία, αλλά η ιστορία ουδέποτε άλλοτε είδε τόσο ανάλγητους κλέφτες να κερδίζουν δισεκατομμύρια δολάρια μονομιάς, κλέβοντας το μέλλον εκατομμυρίων και εκατομμυρίων ανθρώπων μέσα σε μια μόλις νύχτα από μία λεγόμενη «κρίση της αγοράς». Η ιστορία ποτέ δεν ξαναείδε μια τόσο ισχυρή στρατιωτική βιομηχανία όπως η σημερινή. Η ιστορία ουδέποτε είδε τόσο βάρβαρους και αιματηρούς πολέμους στη σύγχρονη εποχή, ούτε καν στην εποχή των Μογγόλων και στα βάρβαρα έτη της Ευρώπης.

Το Ιράκ, η Βαβέλ όπου δημιουργήθηκαν τα πρώτα γραπτά κείμενα της ανθρώπινης φυλής και εφευρέθηκε το πρώτο αλφάβητο, βομβαρδίζεται, είναι υπό την κατοχή και την επίθεση της αμερικανικής αυτοκρατορίας και των συνεργών της δυτικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Το Αφγανιστάν, η Σομαλία και η Σαουδική Αραβία και πολλές περισσότερες χώρες με εκατοντάδες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις υπόκεινται στην απευθείας κατοχή του δυτικού ιμπεριαλισμού. Και απειλούν τη Συρία, το Ιράν, τη Βενεζουέλα, την Κούβα, το Σουδάν, την Παλαιστίνη, την Κορέα και πάει λέγοντας. Θέλουν να καταλάβουν τα τελευταία μας κάστρα και να δημιουργήσουν την πιο βάρβαρη αυτοκρατορία της ιστορίας, τη μοναδική κυρίαρχη δύναμη σε όλο τον πλανήτη. Ο φόβος και η σύγχυση διευρύνονται σε όλους τους λαούς. Από τη δογματική θετικιστική ακαδημαϊκή τους κοινότητα, από τα μέσα ενημέρωσής τους που κάνουν πλύση εγκεφάλου, από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά τους που χρησιμοποιούνται για να ναρκώνουν τα μυαλά του κόσμου, από τις παρακμιακές σύγχρονες ιδεολογίες τους και από τα χρηματοδοτούμενα από τη CIA think-tanks, έχει ξεσπάσει ένας ψυχολογικός πόλεμος όμοιος με καταιγίδα. Αποκαλούν τους μαχητές υπέρ της ελευθερίας «τρομοκράτες», τον Τσάβες και τον Αχμαντινετζάντ παράφρονες. Αποκαλούν τον ναζιστικό σιωνισμό «δημοκρατία», αποκαλούν την κατοχή «επιχείρηση ελευθερία», αποκαλούν την καπιταλιστική κλοπή «ελεύθερη αγορά», αποκαλούν τους Μουσουλμάνους της Δύσης «εγχώριους τρομοκράτες», αποκαλούν τους σοσιαλιστές «τρελούς», αποκαλούν το Ισλάμ, του οποίου ακόμη και η ονομασία σημαίνει ειρήνη, «πολεμική θρησκεία», αποκαλούν τους λαούς του τρίτου κόσμου «βαρβαρικούς λαούς» και συμπεριφέρονται στους ελεύθερους ανθρώπους όπως σε «σκλάβους». Προσπαθούν όλο και πιο σκληρά να μας κάνουν να παραδοθούμε και να μας αναγκάσουν να δηλώσουμε υποταγή στην πιο βάρβαρη και ισχυρή δύναμη στην ανθρώπινη ιστορία.

Η Αντίσταση είναι Ελπίδα, η Ιντιφάντα ανασταίνει την Ελπίδα!

Και όμως υπάρχει ακόμα ελπίδα! Επειδή υπάρχει ακόμα αντίσταση! Η αντίσταση είναι και θα είναι η δική μας ελπίδα! Υπάρχει ελπίδα επειδή μια χούφτα αδύναμοι, φτωχοί και άοπλοι Παλαιστίνιοι αρνούνται να παραδοθούν στον Σιωνισμό με έναν από τους πιο ισχυρούς στρατούς στον πλανήτη! Υπάρχει ελπίδα επειδή μια χούφτα Αφγανοί Μουτζαχεντίν αρνούνται απόλυτα να παραδοθούν στην αυτοκρατορία και στην πράξη τελειώνουν το ΝΑΤΟ, μία από τις συμμαχίες του κακού. Υπάρχει ελπίδα επειδή παρά τους προδότες και συνεργάτες των λεγόμενων ηγετών όπως οι Αμπάς, Βασιλιάς Αμπντάλα, Μουσάραφ, Καρίμοφ, Βασιλιάς Αμπντάλα της Ιορδανίας, Μουμπάρακ, Μπουργκίμπα, Μέρκελ, Σαρκοζί και τόσοι άλλοι, η ψυχή της ιντιφάντα θεριεύει στους λαούς όλου του πλανήτη. Παρά τα ψέματά τους και τις καμπάνιες ψυχολογικού πολέμου ενάντια στους μαχητές της αντίστασης, καθώς οι μέρες περνούν, όλο και περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν και αποτίνουν τον σεβασμό τους στους ένδοξους μαχητές της Ιντιφάντα. Αυτός είναι ο λόγος που η ελπίδα εξακολουθεί να υπάρχει!

Πρέπει να σταθούμε στο πλευρό, να στηρίξουμε και να δράσουμε γι’ αυτή την αντίσταση όπου κι αν βρισκόμαστε. Είτε είμαστε από τη Δύση είτε από την Ανατολή, είτε είμαστε Άραβες ή Νορβηγοί, είτε είμαστε εργαζόμενοι στη Σίλικον Βάλεϊ είτε αγρότες στην Ινδία. Όσο πιο σκληρά εργαζόμαστε τόσο περισσότερο θα εξαπλωθεί η ελπίδα σε όλο τον πλανήτη.

Υπάρχει μια Τεράστια Αντίσταση αλλά Διασπασμένη!

Αλλά υπάρχει ένα τεράστιο πρόβλημα ακόμα. Παρά την ευρύτητά της, η αντίσταση σ’ αυτή τη βάρβαρη εποχή είναι σκληρά διασπασμένη. Αλλά δεν είναι εφικτή η σωτηρία με την κατά μονάς αντιπαράθεση στην παγκοσμιοποιημένη βαρβαρότητα. Είναι εφικτή μόνο αν μπορέσουμε να ενωθούμε και να αντιμετωπίσουμε σαν μια γροθιά την αυτοκρατορία του κακού, την ιμπεριαλιστική νέα τάξη πραγμάτων.

Εάν αυτοί έχουν ισχυρές συμφωνίες εμείς πρέπει να χτίσουμε πολύ πιο αποφασιστικές συμμαχίες. Εάν αυτοί παγκοσμιοποιούν την καπιταλιστική δυτική οικονομία εμείς πρέπει να διαδώσουμε την αδελφοσύνη και το μοίρασμα σε όλο τον πλανήτη. Εάν αυτοί εφευρίσκουν και διαδίδουν ιδεολογίες όπως η «παγκοσμιοποίηση», όπως ο «πόλεμος στην τρομοκρατία», εμείς πρέπει να προπαγανδίζουμε τα δικά αντίθετα συνθήματα. Εάν αυτοί χτίζουν συμμαχικές δυνάμεις με τους στρατούς δεκάδων χωρών για να καταλαμβάνουν τη γη των ανθρώπων, εμείς πρέπει να χτίσουμε ακόμη πιο σκληρά αντιστασιακά μπλοκ. Εάν αυτοί έχουν μέσα ενημέρωσης που κάνουν πλύση εγκεφάλου και πολιτικές καθ’ έδρας, εμείς πρέπει να παγκοσμιοποιήσουμε την πολιτική των δρόμων, να κάνουμε μαζικές διαμαρτυρίες και να χτίσουμε πραγματικές πολιτικές συμμαχίες στους δρόμους όλου του πλανήτη.

Πρέπει να φτάσουμε σε και να χτίσουμε γέφυρες κατανόησης ανάμεσα στις δυνάμεις της αντίστασης, πρέπει να παγκοσμιοποιήσουμε τα αγωνιστικά δίκτυα από τους εργαζόμενους στον τομέα των τεχνολογιών μέχρι τις ευρωπαϊκές μουσουλμανικές μειονότητες, από τη Γάζα μέχρι τους τοπικούς αγωνιστές του Βανκούβερ, από τα προάστια της Σομαλίας μέχρι τις φτωχογειτονιές του Χάρλεμ, από τον καταπιεσμένο Κουρδικό λαό της Τουρκίας μέχρι τους ανθρακωρύχους της Νιγηρίας, από το EZLN του Μεξικό μέχρι το MNLF των Φιλιππίνων, από τη Χαμάς μέχρι την ευρωπαϊκή αριστερά, από τη Βενεζουέλα μέχρι το Ιράν.

Ο καπιταλισμός επιβιώνει διχάζοντας την κοινωνία. Ο σύγχρονος καπιταλισμός διασπά κοινωνικές μονάδες όπως η οικογένεια, οι σύλλογοι, οι κοινότητες, οι ενώσεις αγωνιστών σε «ξεχωριστές οντότητες». Όπως λέει το διάσημο ρητό του καπιταλισμού, ο καπιταλισμός προσπαθεί να μας μετατρέψει σε μικρά ψάρια ώστε να μπορέσει να μας φάει εύκολα το μεγάλο ψάρι. Ο τεράστιος μηχανισμός του ψυχολογικού πολέμου της αυτοκρατορίας προσπαθεί να διασπάσει και να διαχωρίσει τις δυνάμεις της αντίστασης από την ενοποίησή τους. Θέλουν να κάνουν την ευρωπαϊκή αριστερά εχθρό των Μουσουλμάνων μουτζαχεντίν, τους Αμερικανούς εχθρούς των κέντρο-ευρωπαίων, το Btselem εχθρό της Χεζμπολάχ, τους μαύρους αγωνιστές εχθρούς των εβραϊκής καταγωγής αμερικανών αριστερών, τον Τσάβες εχθρό των Βολιβιανών, το Ιράν εχθρό των Αράβων, τους Άραβες εχθρούς των Τούρκων, τη ρωσική αριστερά εχθρό του Ιράν. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι και χιλιάδες think-tanks εργάζονται για να πετύχουν αυτό το σκοπό ακόμη και τώρα, αυτό ακριβώς το λεπτό.

Πρέπει να αντισταθούμε στην τάση του διχασμού της νέας τάξης πραγμάτων. Πρέπει να προσέχουμε για να μην μετατραπούμε στο μικρό ψάρι!

Μέσα από ένα Παγκόσμια Οικοδομημένο Μέτωπο Αντίστασης στην Αυτοκρατορία!

Αντιμέτωπο με αυτή την παγκόσμια κατάσταση το Αντί-ιμπεριαλιστικό Στρατόπεδο (Anti-imperialist Camp) συνιστά ένα καλό παράδειγμα αλληλεγγύης μεταξύ αντιστασιακών δυνάμεων. Το Αντί-ιμπεριαλιστικό Στρατόπεδο υποστηρίζει την Ισλαμική αντίσταση του Παλαιστινιακού λαού, επιμένει στην καμπάνια «Κάτω τα Χέρια απ’ το Ιράν», προσπαθεί να οικοδομήσει την κατανόηση και το διάλογο με τα Ισλαμικά κινήματα αντίστασης. Σε αντίθεση με πολλές αγωνιστικές και αριστερές οργανώσεις της Δύσης το Αντί-ιμπεριαλιστικό Στρατόπεδο δεν είναι αδιάφορο για τη Μέση Ανατολή, το Ιράν, την ισλαμική αντίσταση της Χαμάς και της Χεζμπολάχ. Κι εσείς επίσης προσπαθείτε να συνδέσετε όλες τις αντιστασιακές δυνάμεις του πλανήτη και να οικοδομήσετε γέφυρες κατανόησης μεταξύ αυτών.

Εμείς, ως Μουσουλμάνοι του Özgür Der, απευθύνουμε τον χαιρετισμό μας σ’ αυτές τις προσπάθειες του Anti Imperialist Camp. Η θρησκεία μας αποζητά και μας επιβάλει να είμαστε αλληλέγγυοι με τις αντιστασιακές δυνάμεις εναντίον του πραγματικού κακού και με το λαό που στρέφεται προς τις πανανθρώπινες αρετές.

Πρέπει να εργαστούμε πιο σκληρά για να οικοδομήσουμε ένα παγκόσμιο μέτωπο, ένα ενιαίο αντιστασιακό στρατόπεδο ενάντια στον καπιταλισμό, ενάντια στη βαρβαρότητα, ενάντια στην κατοχή, ενάντια στην παγκόσμια πολεμική βιομηχανία, ενάντια στο δεσποτικό αναγκαστικό εκμοντερνισμό των λαών του τρίτου κόσμου, ενάντια στο δογματικό θετικισμό, ενάντια στο Ναζιστικό Σιωνισμό, ενάντια στις κλασικές και έμμεσες μορφές του ιμπεριαλισμού.

Για να Ανακτήσουμε την Αυτοπεποίθησή μας, για να Ξαναπιστέψουμε στην Επανάσταση!

Πάντοτε λέγαμε: Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Πρέπει να το ξαναπιστέψουμε σήμερα πολύ περισσότερο. Αυτό δεν είναι απλώς ένα πολιτικό σύνθημα. Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός και επιβεβλημένος, επειδή η ανθρωπότητα έχει τη δύναμη να νικήσει την αυτοκρατορία του κακού, να ξεπεράσει αυτή την εποχή της βαρβαρότητας. Ο δημιουργός μας έθεσε αυτή τη δύναμη εντός μας. Πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. Πρέπει να πιστεύουμε ότι έχουμε δίκιο, να στρεφόμαστε προς την ανθρώπινη φύση που περιλαμβάνει την καλοσύνη, την αδελφοσύνη, την αρετή, την αλληλοβοήθεια, την αντίσταση στο κακό, να ζούμε για αξιόλογα πράγματα.

Οι κατακτητές, οι καπιταλιστές, οι Σιωνιστές, τα βασανιστήρια, τα ζιζάνια των μυστικών υπηρεσιών, οι πλανητικές δυνάμεις, η πολεμική βιομηχανία ούτε τώρα ούτε στο μέλλον πρόκειται να νικήσουν! Όλα τα πράγματα, αργά ή γρήγορα, γυρνούν στις ρίζες τους. Πολεμούν ενάντια στην ανθρωπότητα, ενάντια στην εγγενή φύση της ανθρωπότητας. Ποια δύναμη μπορεί να νικήσει ολόκληρη τη φύση της ανθρωπότητας, όλες τις καλές πράξεις; Όλες οι δυνάμεις του κακού κολυμπούν ενάντια στο ρεύμα του ποταμού. Κι εμείς πολεμάμε για τη φύση της ανθρώπινης φυλής, για την ανωτερότητα του φυσικού νόμου, για την καλοσύνη, για τα ίδια πράγματα που μάχονταν πριν από χιλιάδες χρόνια οι πρώτες ανθρώπινες κοινωνίες.

Εμείς είμαστε με την πλευρά του καλού και εκείνοι με το μέτωπο του κακού. Αυτός είναι ο λόγος που, παρά την υπέρμετρη ισχύ του, ο Σιωνισμός ηττάται από μια ομάδα καταπιεσμένων, φτωχών, άοπλων, αιχμάλωτων ανθρώπων που ονομάζονται «Ισλαμική Αντίσταση του Παλαιστινιακού Λαού». Αυτός είναι ο λόγος που, παρά το γεγονός ότι είναι η ισχυρότερη πολεμική μηχανή σε ολόκληρη την ιστορία, ο αμερικανικός στρατός κατοχής χάνει έδαφος και ηττάται από μια χούφτα ανθρώπους σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Ακόμα κι αν φαίνεται σαν να κερδίζουν, κι όμως χάνουν, παρακμάζουν ηθικά και πρακτικά.

Παρά τις θυσίες μας, παρά τα λάθη μας, παρά τις συγχύσεις μας, παρά τις αδυναμίες μας, νικάμε! Και, παρά την ισχύ τους, τις πιο ισχυρές πολεμικές μηχανές της ιστορίας, τον κολοσσιαίο οικονομικό μηχανισμό τους, παρά τη βιομηχανική τους επανάσταση, τις τεράστιες μυστικές τους υπηρεσίες, το Echellon τους, τους δορυφόρους τους και την τεχνολογική τους ανωτερότητα και παρά τα πλήθη που έχουν υποστεί πλύση εγκεφάλου, η βαρβαρότητα ηττάται.

Σήμερα πρέπει φωνάξουμε όλο και πιο δυνατά: Ζήτω η Παγκόσμια Ιντιφάντα! Αυτό είναι το πιο ισχυρό σύνθημα για ένα ενιαίο μέτωπο αντίστασης. Η Ιντιφάντα δείχνει στη σημερινή ανθρωπότητα την οδό για να μην πεθάνει ποτέ η ανθρωπότητα!

Με αυτές τις σκέψεις απευθύνουμε τον χαιρετισμό μας στη στρατηγική σύνοδο της Βιέννης του Anti-Imperialist Camp. Οι σύντροφοί μας λυπούνται που δεν είναι εκεί μαζί σας. Αλλά οι καρδιές μας είναι εκεί μαζί σας και μαζί με όλους τους ενάρετους ανθρώπους στον κόσμο ενάντια στους καταπιεστές.

Ελπίζουμε η σύνοδος και οι συζητήσεις σας για το δυνάμωμα του αγώνα να οδηγήσουν σε καλές ενέργειες.

Ζήτω η παγκόσμια Ιντιφάντα! Ζήτω η αξιοπρέπεια της ανθρωπότητας ενάντια στο βάρβαρο 21^ο αιώνα!

Ζήτω οι αντιστάσεις σε Αφγανιστάν, Ιράκ, Βενεζουέλα, Ιράν, Σομαλία, Λίβανο, Παλαιστίνη!

2 Φεβρουαρίου 2008

Ozgur-Der / Turkey

(Ένωση Ελεύθερης Σκέψης και Εκπαιδευτικών Δικαιωμάτων)

Η περιοδεία Μπους, το Ιράν, η Παλαιστίνη και το Μποϊκοτάζ

«Ο Μπους στη Μέση Ανατολή: Το Ιράν πάνω από την Παλαιστίνη, το Ισραήλ πάνω απ’ όλους»

Δημοσιευμένο στο ZNet στις 10 Ιανουαρίου 2008

Της Phylis Bennis*

Η τωρινή επίσκεψη Μπους στη Μέση Ανατολή, παρά το επίσημο κεντρικό μήνυμα υποστήριξης της ισραηλινό-παλαιστινιακής ειρηνευτικής διαδικασίας, σχετίζεται πολύ περισσότερο με το Ιράν.

Αυτό δεν είναι μυστικό, το κύριο άρθρο της μεγαλύτερης καθημερινής εφημερίδας του Ισραήλ, της Ha'aretz, περιγράφοντας τη συνάντηση του Μπους με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Ολμέρτ, ξεκινάει λέγοντας «Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ήταν το επίκεντρο της κεκλεισμένων θυρών συνάντησης μεταξύ Μπους και Ολμέρτ». Το Ισραήλ απορρίπτει τα ευρήματα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών (National Intelligence Estimate, ΝΙΕ) που δημοσιεύτηκαν τον περασμένο μήνα σύμφωνα με τα οποία το Ιράν δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων και ούτε καν το επιθυμεί απαραιτήτως. Μολαταύτα, ο Ολμέρτ είπε στον Μπους, «το κατηγορηματικό μας συμπέρασμα είναι ότι [οι Ιρανοί] είναι απασχολημένοι με την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων». Σύμφωνα με τη Ha'aretz, ο Μπους συμφώνησε, λέγοντας ότι οι Ιρανοί θα μπορούσαν να ξαναρχίσουν το οπλικό τους πρόγραμμα το ίδιο εύκολα όπως το πάγωσαν το 2003. Είχε γίνει κατανοητό πριν ακόμα φτάσει ο Μπους στην περιοχή ότι ένας από τους βασικούς στόχους του ήταν να διασφαλίσει στο Ισραήλ ότι η ΝΙΕ δεν θα είχε καμία συνέπεια, ότι στην πραγματικότητα δεν σηματοδοτεί καμία αλλαγή στη στάση των ΗΠΑ έναντι του Ιράν. Το ταξίδι του είχε σκοπό να «ξεκαθαρίσει την οποιαδήποτε σύγχυση στην περιοχή αναφορικά με το Ιράν» δήλωσε ο Μπους. «Η αναφορά ΝΙΕ μπορεί να έστειλε σε ορισμένους το μήνυμα ότι οι ΗΠΑ δεν θεωρούν το Ιράν απειλή», συνέχισε θέλοντας να αποσαφηνίσει τη θέση του. «Το Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί απειλή για την παγκόσμια ειρήνη». Και αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να παρέχουν υποστήριξη στο Ισραήλ ακόμα κι αν οι ανοικτά επιθετικές απειλές του Τελ Αβίβ εναντίον του Ιράν αντιφάσκουν τα ευρήματα των ίδιων των μυστικών υπηρεσιών του Μπους.

Ο Μπους δήλωσε στο Ισραήλ «καλύτερα να πάρετε την ιρανική απειλή στα σοβαρά» και ο ισραηλινός πρόεδρος Σιμόν Πέρες απάντησε ότι το Ισραήλ δέχτηκε τη συμβουλή του Μπους «να μην υποτιμηθεί η ιρανική απειλή». Εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να προειδοποιήσει την Τεχεράνη ότι «το Ιράν δεν θα πρέπει να υποτιμήσει την αποφασιστικότητα του Ισραήλ για αυτοάμυνα».

Οι επισκέψεις του Μπους στις αραβικές χώρες σχετίζονται επίσης με την κινητοποίηση εναντίον του Ιράν.

Το Ιράν θα βρίσκεται επίσης στην κορυφή της ατζέντας των σταθμών του Μπους στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο. Τα αραβικά καθεστώτα τρέφουν τους δικούς τους φόβους σχετικά με το Ιράν, αλλά δεν ταυτίζονται με εκείνους της Ουάσινγκτον. Ο φόβος δεν βασίζεται στον διχασμό Σουνιτών-Σιιτών, όπως θα μας έκαναν να πιστέψουμε οι λόγοι της Ουάσινγκτον, αλλά στο γεγονός ότι –εξαιτίας της αμερικανικής καταστροφής και κατοχής του Ιράκ- το Ιράν είναι σήμερα η μοναδική χώρα στη Μέση Ανατολή που διαθέτει και τα τρία γηγενή χρειώδη ώστε να είναι η περιφερειακή δύναμη, πετρελαϊκό πλούτο, επαρκές νερό και μεγάλο πληθυσμό και έδαφος. Τα αμερικανικά στρατεύματα έχουν βάσεις σε όλες τις χώρες που θα επισκεφθεί ο Μπους. Εάν οι ΗΠΑ (με ή χωρίς το Ισραήλ) επιτεθούν στο Ιράν, οποιαδήποτε απάντηση στοχεύσει τα συγκεντρωμένα αμερικανικά στρατεύματα ή τα αμερικανικά πολεμικά πλοία (το Μπαχρέιν είναι η έδρα του Πέμπτου Στόλου του Αμερικανικού Ναυτικού), θα μπορούσε να θέσει οποιαδήποτε από αυτές τις κυρίως μικρές χώρες άμεσα εντός της γραμμής του πυρός. Η κυβέρνηση Μπους έπεισε πολλές αραβικές κυβερνήσεις να πάρουν μέρος στις διαπραγματεύσεις της Αννάπολις τον Νοέμβριο, εν πολλοίς για να χαλυβδώσει την υποστήριξή τους στην σταυροφορία της Ουάσιγκτον εναντίον του Ιράν. Αλλά η δημοσίευση της ΝΙΕ αμέσως μετά την Αννάπολις περιόρισε το αποτέλεσμα, οπότε το τσιμπούσι αυτής της εβδομάδας στη Μέση Ανατολή σχετίζεται μερικώς με την επανάληψη του μάντρα της Αννάπολις: παρά την ΝΙΕ, η κυβέρνηση Μπους συνεχίζει να λέει στα αραβικά καθεστώτα, μείνετε μαζί μας, κινητοποιηθείτε εναντίον του Ιράν και θα συνεχίσουμε να σας στηρίζουμε με νέα στρατιωτική υποστήριξη. Και μπορείτε να κρατήσετε τους εξαγριωμένους πληθυσμούς σας εντός γραμμής λέγοντάς τους ότι υποστηρίζουμε ένα παλαιστινιακό κράτος.

Η νέα ρητορική προσέγγιση της κυβέρνησης Μπους το τελευταίο έτος της διακυβέρνησής της είναι να επικεντρωθεί στην ανάγκη να «καθοριστεί» ένα παλαιστινιακό κράτος. Ο Μπους έφτασε στο Ισραήλ με δύο μηνύματα για το ισραηλινό-παλαιστινιακό μέτωπο: η δημιουργία παλαιστινιακού κράτους είναι σημαντική για τις ΗΠΑ και «η Αμερική δεν μπορεί να υπαγορεύσει τους όρους του με τι θα μοιάζει ένα κράτος.

Ο Πέρες και ο Ολμέρτ, όπως ο Μπους, μίλησαν για τη δέσμευσή τους στο «όραμα» ενός παλαιστινιακού κράτους. Ο Μπους μίλησε επίσης για τη δέσμευσή του να επιτευχθεί η «ταυτότητα» ενός παλαιστινιακού κράτους ενόσω βρίσκεται στην κυβέρνησης. Αλλά παρά τον ισχυρισμό του ο Μπους έχει ήδη στην πραγματικότητα «υπαγορεύσει τους όρους του με τι θα [και δεν θα] μοιάζει το κράτος». Το 2004 σε ανταλλαγή επιστολών με τον τότε πρωθυπουργό Αριέλ Σαρόν, ο Μπους εγγυήθηκε την υποστήριξη της κυβέρνησής του για δύο κομβικές ισραηλινές απαιτήσεις. Παρακολουθώντας τον τωρινό επικοινωνιακό και πολιτικό διάλογο στο Ισραήλ, φαίνεται ότι εκείνες οι επιστολές αναδείχθηκαν ως το θεμέλιο των σημερινών συζητήσεων παρά την ολοκληρωτική απουσία οποιασδήποτε νόμιμης βάσης. Οι επιστολές εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό όπως και οι «υπογεγραμμένες δηλώσεις» Μπους, που συλλαβίζουν την πρόθεσή του να αγνοήσει και/ή να παραβιάσει το εγχώριο αμερικανικό δίκαιο ακόμα και τη στιγμή που τις υπογράφει. (Παραμένει αδιευκρίνιστο αν οι θέσεις των επιστολών θα επανακυρωθούν από την επόμενη κυβέρνηση). Ο Μπους υποσχέθηκε ότι οι παλαιστίνιοι πρόσφυγες που εκδιώχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου 1947-48 δεν θα επιτραπεί να επιστρέψουν στις οικείες τους, παρά τις απαιτήσεις του διεθνούς δικαίου και του ψηφίσματος 194 του ΟΗΕ. Και ήδη υπαγόρευσε τα σύνορα ενός παλαιστινιακού κράτους, υποσχόμενος στον Στρατηγό Σαρόν το 2004 ότι το Ισραήλ θα επιτραπεί να προσαρτήσει δια παντός τα τεράστια εποικιστικά συγκροτήματα στη Δυτική Όχθη (καθώς κι εκείνα στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, τα οποία δεν συμπεριλήφθησαν καν στη συζήτηση για τους εποικισμούς), που στεγάζουν πάνω από 400.000 εβραίους εποίκους. Παρά το γεγονός ότι όλοι οι ισραηλινοί εποικισμοί στα κατεχόμενα εδάφη είναι παράνομοι, ο Μπους επανέλαβε την εγγύηση ότι μόνο οι μικροί εποικισμοί «φυλάκια» θα πρέπει «να απομακρυνθούν», εκείνους που και η ίδια η ισραηλινή κυβέρνηση αναγνωρίζει ως παράνομους. Αυτοί οι μικροί εποικισμοί στεγάζουν λιγότερους από το 20% των εποίκων. Μιλώντας την επόμενη μέρα στην παλαιστινιακή πόλη Ραμάλα, ο Μπους αναφέρθηκε στο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει ένα παλαιστινιακό «κράτος» αποτελούμενο από μη συνεχή καντόνια με τον ισραηλινό στρατό να ελέγχει τους δρόμους, τα σημεία ελέγχου και τα τείχη να τα χωρίζουν. «Το ελβετικό τυρί δεν χρησιμεύει για τη σκιαγράφηση ενός κράτους» δήλωσε. Αλλά δεν έκανε καμία υποχώρηση από τις εγγυήσεις του 2004 για υποστήριξη ακριβώς αυτού του διακανονισμού του «ελβετικού τυριού», με μεγάλα συγκροτήματα εποικισμών σε μέγεθος πόλης και με το Τείχος Απαρτχάιντ να φιδογυρίζει και να διαμελίζει τη Δυτική Όχθη σε ένα μη συνεχές αρχιπέλαγος από νησίδες-Μπαντουστάν. Τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε νέα στρατιωτική και οικονομική βοήθεια προς το Ισραήλ που ανακοίνωσε ο Μπους πριν από λίγες εβδομάδες, από τους αμερικανούς φορολογούμενους, δεν συνοδεύονται από κανέναν όρο σχετικά με οποιαδήποτε ισραηλινή ενέργεια αναφορικά με τους εποικισμούς. Η ασυνήθιστα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική ανάμειξη στο θριαμβικό ισραηλινό καλωσόρισμα του Μπους αντανακλούσε τη σημασία αυτής της νέας βοήθειας, η οποία σχεδόν διπλασιάζει το ετήσιο δώρο από τους φορολογούμενους των ΗΠΑ προς το Ισραήλ (το οποίο η Παγκόσμια Τράπεζα αναγνωρίζει ως την 22^η πλουσιότερη χώρα στον κόσμο).

Ο Μπους έφτασε την περιοχή σε μια στιγμή ταχέως κλιμακούμενης κρίσης στη Γάζα, που αντιμετωπίζει αυξανόμενη απομόνωση, φτώχεια και συνεχείς ισραηλινές στρατιωτικές επιθέσεις, οι οποίες έχουν σκοτώσει 94 Παλαιστινίους από την πραγματοποίηση της συνόδου της Αννάπολις. Η ανθρωπιστική κρίση εκεί προσεγγίζει το επίπεδο της συμφοράς.

Με την αμερικανική στήριξη, το Ισραήλ σφράγισε τα σύνορα της Γάζας πέρυσι τον Ιούνιο, όταν η Χαμάς πήρε τον έλεγχο της Λωρίδας, παγιδεύοντας τον λαό μέσα σε αυτό που γρήγορα μετατράπηκε σε ανοικτή φυλακή. Ουσιαστικά ούτε άνθρωποι ούτε αγαθά, εκτός από προμήθειες φαγητού από τον ΟΗΕ και ελάχιστο ποσοστό φαρμάκων, επιτρέπεται να εισέλθουν ή να εξέλθουν. Αφού κήρυξε ολόκληρη τη Λωρίδα της Γάζας –και το 1,5 εκατομμύριο κατοίκους της- «εχθρική οντότητα», το Ισραήλ άρχισε να περιορίζει συστηματικά τις προμήθειες καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του απαραίτητου ντίζελ για τη λειτουργία των γεννητριών των νοσοκομείων. Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συγκεκριμένη πολιτική σχεδιάστηκε για να «κάνει τη Γάζα να ουρλιάξει». Η ισραηλινή και η αμερικανική άρνηση να επιτραπούν οι οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις με την εκλεγμένη ηγεσία της Γάζας, έκαναν την κατάσταση ακόμη χειρότερη. Ημέρες μόλις πριν από την έλευση του Μπους, το Ισραήλ απέρριψε το πιο πρόσφατο άνοιγμα της Χαμάς για αμοιβαία εκεχειρία στη Γάζα που θα ανάγκαζε το Ισραήλ να ανοίξει τα σύνορα από και προς τη Γάζα για αγαθά και ανθρώπους. Η άρνηση φαίνεται να μαρτυρά ότι το Ισραήλ πιστεύει ότι η συνέχιση της κυριαρχίας του τρόμου και της συλλογικής τιμωρίας εναντίον ολόκληρου του πληθυσμού της Γάζας είναι πολύ πιο σημαντική από την καθημερινή εξαπόλυση ρουκετών εναντίον της ισραηλινής πόλης Σντερότ κοντά στα σύνορα της Γάζας.

Ενώ μιλάει για ειρήνη στην Αννάπολις και διαρκούσης της επίσκεψης Μπους, το Ισραήλ ισχυροποιεί την κατοχή και συνεχίζει τις πολιτικές απαρτχάιντ.

Περισσότερα από 500 μόνιμα τσεκπόιντ και άλλα περίπου 600 «μετακινούμενα τσεκπόιντ» εξακολουθούν να ελέγχουν και να καταπιέζουν την παλαιστινιακή ζωή κατά μήκος της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, μιας περιοχής του μεγέθους του Ντέλαγουερ. Σχεδόν όλα τα τσεκπόιντ διαχωρίζουν τους Παλαιστινίους μεταξύ τους, όχι από το Ισραήλ. Ενώ ο Μπους αναφέρθηκε υποκριτικά στα προβλήματα που προκαλούν τα τσεκπόιντ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Παλαιστινιακή Αρχή στη Ραμάλα, δεν επέδειξε καμία πρόθεση να καταστήσει όντως το Ισραήλ υπεύθυνο γι’ αυτήν την παραβίαση του όρου της Συνθήκης της Γενεύης ενάντια στη συλλογική τιμωρία. Κατά παρόμοιο τρόπο, συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της επίσκεψης Μπους η οικοδόμηση του Τείχους Απαρτχάιντ (Τείχους Hafrada στα εβραϊκά, ή Διαχωριστικού Τείχους στα αγγλικά, όλα σημαίνουν το ίδιο πράγμα) που απαλλοτριώνει παλαιστινιακή γη, χωρίζει τους αγρότες από τα ελαιόδεντρά τους, τα παιδιά από τα σχολεία τους, τα χωριά από τις κοντινές τους πόλεις, τους ασθενείς από τους γιατρούς και έχει κριθεί παράνομο από το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης. Ο Μπους ταξίδεψε με ελικόπτερο από την Ιερουσαλήμ στη Ραμάλα, αναγκαστικά θα είδε το Τείχος (που είναι ορατό και από το διάστημα, πόσο μάλλον από ένα ελικόπτερο), αλλά δεν το ανέφερε.

Κατά την άφιξή του, ο Μπους υιοθέτησε την απαίτηση του Ισραήλ για την αναγνώριση των ρατσιστικών πολιτικών του. «Η συμμαχία ανάμεσα στα δύο έθνη μας βοηθάει να εγγυηθεί η ασφάλεια του Ισραήλ ως εβραϊκού κράτους» δήλωσε ο Μπους. Αυτό εξελήφθη ευρέως ως αποδοχή της απαίτησης του Ισραήλ όχι μόνο οι Παλαιστίνιοι να αναγνωρίσουν την ύπαρξη του Ισραήλ, αλλά και να την αποδεχτούν ως «ένα κράτος του εβραϊκού λαού», αντί ως ένα κράτος για όλους τους πολίτες του. Μία τέτοια θέση νομιμοποιεί τους ρατσιστικούς νόμους του Ισραήλ αναφορικά με τα δικαιώματα υπηκοότητας, ιδιοκτησίας γης, τη μεροληψία στην εκπαιδευτική και δημοτική χρηματοδότηση, την άρνηση του δικαιώματος της επιστροφής των Παλαιστινίων, ενώ αναγνωρίζει τον «νόμο της επιστροφής» για όλους τους Εβραίους σε ολόκληρο τον κόσμο και το καθεστώς του πολίτη δευτέρας κατηγορίας για το 20% του πληθυσμού του Ισραήλ που είναι Παλαιστίνιοι.

Η σύνοδος της Αννάπολις ήδη απέτυχε, εντός 12 ωρών από την ολοκλήρωσή της ο Ολμέρτ ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ δεν θα δεσμευτεί από τα χρονοδιαγράμματά της ούτε και θα τερματίσει την δραστηριότητα των εποικισμών όπως απαιτεί ο «οδικός χάρτης». Αντ’ αυτού η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε την οικοδόμηση εκατοντάδων νέων σπιτιών στον εποικισμό Har Homa στο Jbil Abu Ghneim στην Ιερουσαλήμ, καθώς και στον τεράστιο μεγέθους πόλης εποικισμό Ma'ale Adumim ακριβώς έξω από την Ιερουσαλήμ, ενισχύοντας τον ήδη υπάρχοντα πληθυσμό των 35.000 εποίκων. Και οι δύο εποικισμοί φυσικά είναι παράνομοι, χτισμένοι κατά παράβαση της Συνθήκης της Γενεύης σε γη που το Ισραήλ κατέλαβε το 1967. Ο Μπους δεν είπε τίποτα για κανέναν εποικισμό κατά την επίσκεψή του.

Η αμερικανική οικονομική, στρατιωτική και διπλωματική υποστήριξη δεν βελτιώνει στην πραγματικότητα την ισραηλινή ασφάλεια.

Ουσιαστικά, οι υπάρχουσες ισραηλινές πολιτικές απέναντι στους Παλαιστινίους εξυπηρετούν την διαιώνιση της ένοπλης ανασφάλειας και της σύγκρουσης που κάνει τη ζωή των Ισραηλινών ακόμη πιο δύσκολη, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει τη ρητορική της ειρήνης για να κρύψει την εν εξελίξει ισραηλινή επέκταση και τον αποικισμό των παλαιστινιακών εδαφών και υδάτων.

Άρα ποια είναι η εναλλακτική;

Στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, στο χωριό του Μπιλίν και αλλού, τακτικές μη βίαιες ενέργειες φέρνουν κοντά Παλαιστινίους, Ισραηλινούς που αμφισβητούν τις συστηματικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από τον ισραηλινό στρατό. Οι κινητοποιήσεις ενάντια στο Τείχος Απαρτχάιντ/Hafrada/Διαχωριστικό συνεχίζονται. Ορισμένοι Ισραηλινοί στο Σντερότ, την πόλη κοντά στα σφραγισμένα σύνορα της Γάζας όπου κατευθύνονται παλαιστινιακές ρουκέτες -παρόλο που δεν προκαλούν σοβαρές ζημιές, φοβίζουν διαρκώς τον πληθυσμό- αναγνωρίζουν ότι τα βάσανά τους σχετίζονται δομικά με τα δεινά του λαού της Γάζας. Διεθνώς το αναπτυσσόμενο κίνημα για Μποϊκοτάζ, Απόσυρση επενδύσεων και Κυρώσεων (BDS) προσφέρει παγκόσμια μη βίαια ηθικά οικονομικά μέτρα στην κοινωνία πολιτών για να αλλάξει τις επιχειρηματικές και κυβερνητικές ενέργειες που υποστηρίζουν την ισραηλινή κατοχή και το απαρτχάιντ, αρνούνται τα ίσα δικαιώματα και παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Εν τέλει, η ασφάλεια για τους Ισραηλινούς όπως και για τους Παλαιστινίους θα πρέπει να βασίζεται στον τερματισμό της κατοχής και τη διασφάλιση της πρόσβασης στα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα και το διεθνές δίκαιο για όλους. Μια νέα αμερικανική πρωτοβουλία που θα πίεζε για μια πραγματική και βιώσιμη ειρήνη σε Ισραήλ-Παλαιστίνη θα ήταν τεράστια πρόοδος, αλλά μόνο εάν αυτή η πρωτοβουλία βασίζονταν στο διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα, αντί στην εδραίωση μιας μονομερούς εξουσίας. Αυτό το ταξίδι στην περιοχή, όπως και η σύνοδος της Αννάπολις που προηγήθηκε, δεν κάνουν τίποτα τέτοιο.

Περισσότερες πληροφορίες για τις καμπάνιες Μποϊκοτάζ/BDS:

http://bds-palestine.net/

www.endtheoccupation.org

www.stopthewall.org

Περισσότερες πληροφορίες για την κινητοποίηση ενάντια στον πόλεμο με το Ιράν:

www.unitedforpeace.org

* Η Phyllis Bennis διδάσκει στο Ινστιτούτο για τις Πολιτικές Σπουδές (www.ips-dc.org) και στο Διεθνικό Ινστιτούτο του Άμστερνταμ. Τα πιο πρόσφατα βιβλία της τιτλοφορούνται:

Challenging Empire: How People, Governments and the UN Defy U.S. Power

και Understanding the Palestinian-Israeli Conflict: A Primer.